MASCOPEX

Cuối tháng 5-2015, giá cà phê kỳ hạn và trong nước lập đáy mới. Còn 4 tháng nữa là hết niên vụ. Thách thức đối với xuất khẩu cà phê không chỉ là giá thấp, lượng bán ra ít mà còn do các yếu tố khác.

Giá xuống không ngờ?

Chỉ còn bốn tháng nữa là đến niên vụ mới 2015-16, vì 30-9-2015 là ngày chấm dứt năm kinh doanh cà phê 2014-15. Tuy nhiên, đối với người trồng và còn giữ cà phê trong tay, tháng 5-2015 hoàn toàn không yên ả.

Tại các tỉnh Tây Nguyên, mưa về chưa đều, những đợt nắng nóng và hạn hán đang “hành” cây cà phê và “dọa” sắp tới mất mùa chưa đủ, giá trên sàn kỳ hạn và thị trường nội địa ở tuần cuối cùng trong tháng còn giật xuống mức sâu nhất của niên vụ này.

Thật vậy, giá cà phê nội địa trong tuần qua có lúc xuống mức 34-35 triệu đồng/tấn, mất 6-7 triệu đồng/tấn so với mức đỉnh của niên vụ. “Ngay cả trước tết ta, giá nội địa còn ở mức 40 triệu đồng/tấn lúc hàng bán mạnh. Nay hàng vơi đi, giá lại xuống sâu,” một nông dân tên Nam ở huyện Cư Kuin, tỉnh Đắc Lắc thắc mắc.

Giá kỳ hạn robusta tại châu Âu trong tuần có ngày đóng cửa xuống mức 1.575 đô la Mỹ/tấn, cũng là điểm sâu thấp nhất tính từ 1-10-2014 đến nay, mất 203 đô la so với đỉnh trong tháng lập ngày 5-5 nhưng mất đến 614 đô la/tấn của đóng cửa ngày 13-10-2014 (xin xem biểu đồ).

Giá thấp vẫn không kích được xuất khẩu

Cứ tưởng giá nội địa thấp như thế sẽ kích thích được người mua để đẩy mạnh xuất khẩu nhằm bù lại những tháng mua bán trầm lắng trước đây. Nhưng báo cáo mới nhất của Tổng cục Thống kê ước xuất khẩu cà phê nước ta trong tháng 5-2015 giảm 27,3% so với cùng kỳ năm ngoái, chỉ đạt 1,67 triệu bao (60 kg x bao). Như vậy, cả 8 tháng tính từ đầu niên vụ đến nay ta chỉ xuất bán được 872.100 tấn, giảm 28% so với mức 1.210.600 tấn cùng kỳ năm trước.

Có người giải thích lượng xuất khẩu thấp do mất mùa vì hạn hán và hiện tượng biến đổi khí hậu làm sản lượng thực sự giảm. Điều này khó thể chối cãi vì nhiều người dân ở tỉnh Đắc Lắc cho biết nhiều nơi “không có đủ nước uống chứ lấy đâu nước đủ để tưới cà phê”. Tuy mưa đã về lác đác, “thời tiết Đắc Lắc vẫn nóng và khô hanh, cây cối nhiều nơi khô kiệt hết”, ông Nguyễn Thịnh, chủ một công ty rang xay nội địa cho biết.

Bán ra chậm nhìn từ phía thị trường

Nhưng người nhìn từ phía thị trường thì cho rằng giá xuất khẩu giao hàng qua lan can tàu (FOB) so với giá niêm yết sàn robusta châu Âu vẫn còn rất cao với mức cộng 50 đô la/tấn trên giá kỳ hạn(differential). Ngay cả khi lấy mức 35 triệu đồng mỗi tấn chia với tỉ giá đồng đô la Mỹ, giá cà phê nội địa đã trên 1.600 đô la/tấn, cao hơn hay xấp xỉ giá niêm yết của sàn kỳ hạn. Theo mức giá được giao dịch trên sàn, giá của loại 2 chất lượng chuẩn theo qui định của sàn này ở mức trừ 30 đô la/tấn dưới giá niêm yết hàng giao đến kho được chỉ định tại châu Âu, tức người bán phải tốn phí chuyên chở, bảo hiểm hàng hóa và phí làm hàng để đấu giá trên sàn. 

                                Biểu đồ: Diễn biến giá sàn kỳ hạn robusta Ice châu Âu (nguồn: Ice Europe)

“Bao lâu giá chào FOB cao hơn giá niêm yết, xuất khẩu vẫn khó lòng được khai thông vì cà phê là nông sản dễ bị thay thế”, một cán bộ phụ trách thu mua cà phê của một hãng rang xay châu Âu giải thích.

Ngoài ra, tâm lý thị trường đang còn chờ một lực ép bán ra từ phía Việt Nam khi có các ước báo cho rằng lượng hàng chưa bán của năm nay còn nhiều trong dân. Trước đây, một thăm dò của Bloomberg ước lượng hàng tồn chưa bán chừng 42%, nhưng Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) và hãng kinh doanh cà phê Volcafe Thụy Sĩ ước còn đến 49%. Tuy chưa thể nói ước báo này là đúng hay sai, tâm lý chờ giá chào xuất khẩu “trừ lùi” giá rẻ hơn để mua vẫn là cản trở cho dòng xuất khẩu cà phê từ nước ta.

Thách thức của xuất khẩu cà phê cuối vụ

Như vậy, giá xuất khẩu cà phê bên bán và bên mua trên cơ sở giá chênh lệch (differential) chưa gặp nhau dù giá trả đủ tiền ngay (outright) có ở mức thấp thấp nhất trong niên vụ này.

Tuy nhiên, chỉ còn 4 tháng nữa là chấm dứt năm kinh doanh cà phê hiện nay. Nếu thực sự lượng hàng chưa bán còn đúng như các đơn vị ước báo ở trên, con số này sẽ là một áp lực lớn về kế hoạch xuất khẩu cho ngành cà phê vì bình quân mỗi tháng phải xuất khẩu ít nhất 150.000 tấn. Điều này xem ra không thể.

Nước xuất khẩu cà phê số 1 thế giới Brazil và Indonesia chuẩn bị vào vụ mới. Thông tin thị trường mới đây cho biết đã có chừng 50% diện tích cà phê robusta Brazil đã thu hoạch xong nhưng chưa bán nhiều. Trong khi đó, đồng real Brazil (BRL) đang bị mất giá mạnh so với đồng  đô la Mỹ nên có thể kích Brazil bán trước và xuất khẩu cà phê ồ ạt. Hiện nay cứ 3,14 BRL ăn 1 đô la Mỹ so với 2,96 BRL cách đây một tháng.

Cách biệt giữa giá arabica và robusta cũng đang bất lợi cho robusta ở mức chừng 1.125 đô la/tấn, tức là giá cà phê arabica bằng giá cơ sở robusta cộng với phần chênh lệch trên. Đó là mức rẻ vì trước đây có lúc trên 2.500 đô la/tấn và cao nhất là 4.100 đô la/tấn. Khi giá cách biệt giữa arabica và robusta càng thấp, các hãng rang xay thích mua arabica để sử dụng hơn.

Trong điều kiện bình thường khi mức cách biệt chừng 1.500 đô la/tấn, các hãng rang xay mua robusta với điều kiện giá FOB rẻ hơn, ở một mức thấp dưới giá niêm yết sàn kỳ hạn.

Arabica là loại cà phê thơm, quyết định mùi vị ly cà phê, chiếm 2/3 lượng tiêu thụ trên thế giới. Robusta là loại được dùng để phối trộn với arabica và thường được dùng làm cà phê hòa tan.

(TBKTSG Online)

Thu mua 20-25% sản lượng cà phê của Việt Nam mỗi năm, đại diện Nestlé cho rằng sự già cỗi, gây giảm sản lượng của cây trồng đang là vấn đề cần được lưu tâm giải quyết.

Ông Nandu Nankishore, Phó chủ tịch phụ trách châu Á, châu Đại Dương và châu Phi của Nestlé vừa có chuyến làm việc tại Việt Nam, và chia sẻ với VnExpressvề các dự án phát triển cà phê bền vững mà hãng đang theo đuổi.

- Là một nhà thu mua, sản xuất cà phê lớn tại Việt Nam, Nestlé có nhận xét như thế nào về chất lượng mặt hàng này?

- Hiện nay, Nestlé thu mua 20-25% sản lượng cà phê mỗi năm của Việt Nam, đại đa số là robusta (cà phê vối).

Các bạn là một quốc gia nổi tiếng về cà phê, sản lượng xuất khẩu đứng thứ hai thế giới. Đó là điều ấn tượng. Tuy nhiên gần đây, Việt Nam gặp vấn đề là cây cà phê trồng ngày một già cỗi, nhất là tại các tỉnh Tây Nguyên - nơi diện tích cây trên 20 tuổi chiếm hơn 20%. Năng suất của những cây này giảm tới 50%, khiến diện tích phải trồng mới trong 10 năm tới phải đạt khoảng 140.000-150.000 hecta. Do đó, vấn đề cấp thiết là phải lai tạo những giống cà phê mới, với năng suất cao, kháng chịu sâu bệnh tốt và thân thiện với môi trường.

- Nestlé có đề xuất gì để cải thiện tình trạng này?

- Từ năm 2011 đến nay, chúng tôi cùng Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) và một số đối tác khác đã thực hiện dự án Nescafé Plan.  Đây là dự án Nestlé triển khai trên toàn cầu bao gồm tập hợp các cam kết của công ty về hoạt động canh tác, sản xuất và tiêu dùng cà phê có trách nhiệm.  Tại Việt Nam, dự án Nescafé Plan đã giúp người nông dân gia tăng năng suất, đồng thời hướng đến phát triển bền vững bằng cách sử dụng phương pháp tiên tiến, giảm phân bón, nước tưới và khí thải. Thu nhập của của người trồng từ đó tăng khoảng 600 USD trên một hecta một năm.

Nếu như năm 2011, dự án mới cung cấp được 76.000 cây giống thì sang 2014, con số này lên 4 triệu cây. Dự án hỗ trợ 50% giá cây giống cho nông dân. Ban đầu chỉ có 300 người được tiếp cận dự án, nhưng nay con số lên đến gần 10.000 người.

Bên cạnh đó, cùng với Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn và các đối tác khác, Nestlé tham gia vào dự án Hợp tác công tư về nông nghiệp, trực thuộc nhóm phát triển cà phê bền vững. Sáng kiến về PPP được đưa ra tại Diễn đàn kinh tế thế giới 2010 với tầm nhìn mới về nông nghiệp cho các quốc gia tại Đông Nam Á.

Mô hình PPP trong nông nghiệp mà đặc biệt là với cây cà phê tại Việt Nam được xem là thành công, bên cạnh những mô hình như trồng ca cao ở Indonesia. Với việc triển khai các vườn cà phê mẫu và mô hình tổ chức nông dân, PPP đang ngày càng tác động tích cực và góp phần cải thiện phương thức sản xuất cà phê của nông dân Việt Nam theo hướng bền vững về kinh tế, xã hội và môi trường.

- Động lực nào khiến Nestlé quyết tâm hỗ trợ nông dân Việt Nam trồng cây cà phê?

- Thế giới có hơn 7 tỷ người sinh sống và sẽ sớm đạt con số 9,5 tỷ trong 5 năm nữa. Nhu cầu cà phê do đó sẽ cao hơn. Tăng năng suất không phải là công việc dễ dàng vì nguồn đất hạn hẹp, dự trữ nước ngọt có hạn.

Chúng tôi đến đây không chỉ nhằm mục tiêu duy nhất là mua càng nhiều cà phê càng tốt, giá càng rẻ càng tốt mà còn muốn phát triển bền vững. Chúng tôi muốn xây dựng Việt Nam thành điểm tham chiếu cà phê robusta trên thế giới. Khi nhắc đến robusta thì thế giới phải nhắc đến Việt Nam. Biết đâu một ngày Việt Nam sẽ vượt Brazil thành nhà xuất khẩu cà phê hàng đầu.

Ông Nandu Nankishore, Phó Chủ tịch điều hành,
phụ trách khu vực châu Á, châu Đại Dương và
châu Phi , tập đoàn Nestlé.

- Hiện diện ở Việt Nam từ năm 1912, cho đến nay công việc kinh doanh của Nestlé  như thế nào?

- Chúng tôi là tập đoàn dinh dưỡng, sức khỏe hàng đầu thế giới với hơn 339.000 nhân viên trên toàn cầu. Tại Việt Nam, hiện Nestlé có 5 nhà máy với khoảng 2.000 nhân viên trên toàn quốc. Từ năm 1995 đến nay, tổng vốn đầu tư của Nestlé tại đây tăng từ 25 lên 450 triệu USD. Hôm 30/3, chúng tôi vừa khánh thành một nhà máy mới chuyên khử caffeine trong cà phê để xuất khẩu, với tổng vốn đầu tư 80 triệu USD. Tất cả sản phẩm cà phê Nescafé đang bày bán tại thị trường trong nước đều làm từ 100% hạt cà phê Việt Nam.

Việt Nam là một thị trường năng động đang tăng trưởng. Khi một nhà đầu tư quyết định đầu tư, họ sẽ xem xét những yếu tố như dung lượng thị trường đủ lớn hay không, chính sách của Nhà nước có ổn đinh hay không, có chào đón nhà đầu tư hay không. Với cả ba yếu tố này, chúng tôi cho rằng Việt Nam đều có đủ.

- Bán cà phê ở Việt Nam đã lâu, ông có nhận xét gì về khẩu vị của người Việt?

- Người Việt Nam yêu cà phê và chúng tôi thường xuyên tổ chức nghiên cứu khẩu vị để cho ra mắt những sản phẩm phù hợp như cà phê hòa tan 3 trong một, cà phê sữa đá, đen đá. Về mặt cạnh tranh, đúng là ngày càng có nhiều đối thủ trực tiếp và gián tiếp. Tuy nhiên chúng tôi có thể tự hào vì đang là người dẫn đầu về mặt thị phần cà phê hòa tan.

Thanh Bình (vnexpress.net)

Ngày 04/4/2015, tại Hội trường 38B Nguyễn Biểu, TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Công ty cổ phần XNK cà phê Intimex Nha Trang đã tổ chức trọng thể Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2015.

Tại Đại hội, Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch HĐQT thông qua Báo cáo hoạt động của HĐQT năm 2014 & kế hoạch hoạt động năm 2015.Ông Ngô Xuân Nam - Thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc thay mặt Ban điều hành trình bày Báo cáo tổng kết năm 2014 và định hướng kế hoạch năm 2015.

Năm 2014 Công ty đạt kết quả kinh doanh :

- Tổng doanh thu      : 4.102,52 tỷ đồng (trong đó Kim ngạch XK: 107.000.000 USD)

- Lợi nhuận trước thuế     : 12,696 tỷ đồng

Các cổ đông đã biểu quyết nhất trí 100% thông qua: Báo cáo hoạt động của HĐQT năm 2014 & kế hoạch hoạt động năm 2015;Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh năm 2014 và kế hoạch SXKD năm 2015; Báo cáo hoạt động của Ban Kiểm soát năm 2014; Báo cáo thù lao HĐQT-BKS năm 2014& dự toán mức thù lao HĐQT-BKS năm 2015; Phương án phân phối lợi nhuận năm 2014.

Đại hội được tiến hành theo đúng quy định hiện hành của Pháp luật, Điều lệ của Công ty và đã kết thúc thành công tốt đẹp.

Một số hình ảnh về Đại hội:

                                                                    Đoàn Chủ tịch Đại hội

                Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch HĐQT thông qua Báo cáo hoạt động của HĐQT năm 2014

                                   & Kế hoạch hoạt động của HĐQT năm 2015

           Ông Ngô Xuân Nam - Thành viên HĐQT, TGĐ trình bày Báo cáo kết quả SXKD 2014

                                            và kế hoạch SXKD năm 2015

             Ông Phạm Vũ Trường Giang -Trưởng Ban Kiểm soát trình bày Báo cáo của BKS năm 2014

Ông Lưu Văn Kính - Phó Chủ tịch HĐQT trình bày Báo cáo chi trả thù lao của HĐQT-BKS năm 2014, dự toán thù lao HĐQT-BKS 2015 và Phương án phân phối lợi nhuận 2014

                      Cổ đông góp vốn đại diện Tổng Công ty Cà phê Việt Nam phát biểu tại Đại hội

                                                                        Đại hội biểu quyết

Chúng ta đã biết sơ qua lịch sử và sự phát triển của cây cà phê cùng sức ảnh hưởng của nó đến các tầng lớp dân chúng. Xung quanh câu chuyện về cà phê còn có nhiều giai thoại liên quan đến các anh hùng, danh nhân… khá thú vị.

Một trong các nhân vật đem đến giai thoại về cà phê là Napoleon, người được nhắc đến nhiều nhất trong lịch sử cận đại tại châu Âu, người góp phần thay đổi cục diện thế giới.

Nói đến Napoleon, người ta thường nói nhiều đến các trận đánh oai hùng, các cuộc xâm chiếm mở mang bờ cõi bách chiến bách thắng, các lá thư tình đẫm yêu thương… Ít ai biết ông cũng có tình yêu mãnh liệt với cà phê, thứ nước uống mới được khám phá của thế giới vào thời đó, nhất là trong khoảng thời gian cuối đời khi  ông bị giam cầm tại đảo St. Helena.

Hòn đảo bí mật

Saint Helena là một hòn đảo nhỏ lẻ loi nằm giữa Brazil và miền Tây Nam châu Phi. Được người Bồ Đào Nha khám phá ra từ năm 1502, hòn đảo hoang vu này là một trong những nơi biệt lập nhất thế giới. Trong hơn 80 năm sau khi tìm ra hòn đảo này, người Bồ Đào Nha giữ bí mật này để dùng nó làm nơi tập dượt quân sự và củng cố đội thủy quân hùng mạnh của mình. Năm 1673, St. Helena bị Hà Lan chiếm đóng nhưng sau đó 4 tháng, Hà Lan lại thua trận Anh nên hòn đảo nhỏ này trở thành thuộc địa của Anh.

Ngày 15 tháng 10 năm 1815, Napoleon thua trận Waterloo và bị quân đội Anh bắt giữ. Anh quyết định dùng hòn đảo nhỏ biệt lập này để giam cầm kẻ tử tù quan trọng nhất thế giới. Napoleon được chở đến và cầm tù tại Longwood cho đến ngày ông mất vào tháng 5 năm 1821. Trong khoảng thời gian giam cầm Napoleon, chính phủ Anh gia tăng lực lượng kiểm soát gắt gao tại đây với trùng điệp quân đội trên đảo và tàu bè đậu vòng quanh đảo.

Napoleon nghiện uống cà phê từ khi gặp người vợ đầu tiên của ông, Josephine. Từ năm 1795, Josephine thường pha cho ông các cốc cà phê ngon tuyệt trồng từ khu đồn điền của gia đình bà tại Martinique. Gia đình bà có nuôi 150 nô lệ da đen làm việc tại đây và họ được đối xử rất tử tế, có lẽ vì sự ảnh hưởng này mà Napoleon đã ban hành luật chấm dứt nạn buôn nô lệ tại Pháp vào năm 1802.

Những ngày cuối đời của napoleon…

Khi bị giam cầm tại St. Helena, Napoleon đã thốt lên câu nói còn được lưu truyền đến nay khiến hòn đảo nhỏ này trở nên nổi tiếng nhờ cà phê. Ông bảo “Điều thú vị duy nhất tại St. Helena này là cà phê.” Napoleon uống cà phê đều đặn mỗi ngày vào bữa điểm tâm lúc 6 giờ sáng, sau buổi trưa lúc 10 giờ và bữa chiều lúc 8 giờ cũng luôn kết thúc bằng tách cà phê thơm ngào ngạt rót ra từ bình làm bằng bạc mà ông ưa thích nhất.

Năm 1820, Napoleon đột nhiên yêu thích công việc trồng trọt và tự tay ông trồng, tự tay ông chăm sóc các cây cà phê tại đây. Ông cảm thấy thật an bình và yên tĩnh nên mong muốn được chôn cất tại đây. Thung lũng trồng cà phê tại đảo này cũng là nơi nguyên thủy an táng Napoleon (sau này thi thể ông được đưa về nguyên quán Paris).

Sau này, người ta đã khai quật được nhiều di vật tại đây của Napoleon như các bộ ly tách dùng để uống trà và cà phê mạ vàng xinh đẹp được làm riêng cho Napoleon, các chai rượu hay hòn đá xinh đẹp dùng để trang trí mộ của Napoleon. Các di vật này được mang về và trưng bày tại bảo tàng viện Lourve tại Paris.

..và cà phê tại đảo st. helena

Trong sử sách có ghi vào giây phút cuối đời, khi đang trên giường hấp hối, Napoleon tha thiết yêu cầu được bác sĩ cho uống dù chỉ một muỗng cà phê. Vị bác sĩ này từ chối nhiều lần nhưng Napoleon vẫn kiên nhẫn van xin. Có ý kiến cho rằng đó là do Napoleon mong muốn cà phê có thể giúp chữa lành bệnh cho mình, nhưng mọi người đều tin rằng với tình yêu cà phê thật mãnh liệt, vị vua lừng lẫy một thời này phút cuối đời chỉ muốn thưởng thức lại hương vị thơm ngon của loại nước uống này mà thôi.

Vào tháng 2 năm 1733, hạt cà phê thuần chủng giống Arabica mang tên Green Tipped Bourbon Arabica được mang lên trồng tại đảo St. Helena và đến nay, cà phê trồng tại đây được các người sành điệu khen ngợi là một trong các loại cà phê ngon nhất thế giới bởi loại cà phê này rất đặc biệt và chất lượng thật hảo hạng.

Loại Green Tipped Bourbon Arabica này có hương vị thơm ngào ngạt, lại rất khó trồng, đòi hỏi sự chăm sóc đặc biệt khi gieo trồng cũng như khi rang lên mới bảo đảm được hương vị đặc biệt của nó.

Hòn đảo nhỏ gần như xa xôi tận cùng nhất của trái đất, khí hậu trong lành và thổ nhưỡng điều hoà ấm áp lại là nơi thích hợp cho giống cà phê phát triển. Hơn nữa, vốn là hòn đảo hình thành từ núi lửa xa xưa, đất trồng tại đây với lớp tro dày giàu khoáng chất, thêm nguồn phân xanh tự nhiên dồi dào từ các loài chim trên đảo, và nguồn nước tưới trong lành từ các mạch nước ngầm, cây cà phê tại đây thật tươi tốt và hạt cà phê có hương vị thật đặc biệt.

Với sản lượng rất giới hạn do diện tích đảo St. Helena khá nhỏ, cà phê hiệu Napoleon‘s Valley Estate luôn là nhãn hiệu cà phê được giới sành điệu săn lùng nhiều nhất trên thế giới.

(Phincafe)