MASCOPEX

Tại cuộc họp bàn về việc mua vaccine Covid-19 của Pfizer, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh đây là tình huống cấp bách, vì thế việc mua vaccine phải được xử lý theo quy định của pháp luật về các trường hợp đặc biệt, cấp bách và phải được thực hiện ngay.

Việt Nam đã đăng ký mua 170 triệu liều vaccine từ chương trình Covax Facility, Astra Zeneca, và Pfizer/BioNTech. Dù số lượng cam kết đến nay khoảng 110 triệu liều nhưng chưa chắc chắn về tiến độ cung cấp nên Chính phủ yêu cầu phải thực hiện các giải pháp để có vaccine phòng dịch một cách sớm nhất.

Sáng 18-5, Văn phòng Chính phủ (VPCP) đã có văn bản thông báo kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại cuộc họp Thường trực Chính phủ ngày 17-5 về việc mua vaccine phòng Covid-19 của Công ty Pfizer. Vấn đề đặt ra là phía Việt Nam phải trả lời Công ty Pfizer chậm nhất trong ngày hôm nay (18-5).

Tại cuộc họp, Bộ Y tế đã báo cáo về phương án mua vaccine phòng Covid-19 của Công ty Pfizer. Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long khẳng định là Công ty Pfizer không chấp nhận đàm phán về giá, các điều kiện hợp đồng và bên Việt Nam phải trả lời Công ty Pfizer chậm nhất trong ngày 18-5.

Hiện nay, tổng số lượng vaccine Việt Nam đã đặt mua khoảng 170 triệu liều. Trong số này được cam kết là 110 triệu liều (từ chương trình Covax Facility và từ Astra Zeneca). Vấn đề là số lượng cung cấp không đủ cho số lượng đăng ký vì phụ thuộc vào tiến độ sản xuất. Việt Nam cũng đăng ký với Covax để mua thêm 10 triệu liều theo cơ chế chia sẻ chi phí và thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ, sản xuất vaccine tại Việt Nam.

Theo quy định hiện nay, việc xuất vốn ngân sách đặt mua thì phải trải qua quy trình đấu thầu theo quy định của Luật đấu thầu. Như vậy không kịp tiến độ đàm phán với nhà sản xuất (18-5). Do vậy, Thường trực Chính phủ phải họp gấp và đưa ra những quyết định trong điều kiện khẩn cấp.

Trong điều kiện “chống dịch như chống giặc”, tình trạng khan hiếm vaccine phòng chống Covid-19 trên toàn cầu, để sớm có vaccine và tiêm cho nhân dân, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế và các Bộ, ngành thống nhất thực hiện các giải pháp để có vaccine sớm nhất. Đây là tình huống cấp bách, vì thế việc mua vaccine phải được xử lý theo quy định của pháp luật về các trường hợp đặc biệt, cấp bách và phải được thực hiện ngay.

Theo TTXVN, Thủ tướng cũng giao Văn phòng Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tư pháp khẩn trương chuẩn bị phiếu xin ý kiến Thành viên Chính phủ và Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ việc mua vaccine phòng Covid-19 của Công ty Pfizer, gửi xin ý kiến các Thành viên Chính phủ trong ngày 17-5 và xin lại ý kiến các Thành viên Chính phủ trước 9 giờ sáng ngày 18-5.

Căn cứ Nghị quyết của Chính phủ, giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư có ý kiến thẩm định chính thức bằng văn bản về phương án mua vaccine phòng Covid-19 do Bộ Y tế đề xuất, đồng thời dự thảo Quyết định phê duyệt phương án lựa chọn nhà thầu theo quy định của Luật đấu thầu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

L. Nhi (TBKTSG Online)

Thị trường tài chính thường nhập tâm với câu “bán tháng năm, về nằm cho khỏe” (chuyển ngữ với ý vui từ tiếng Anh ‘sell in May, go away’).

Tuy nhiên, đã vào tháng 5 được cả tuần, điều “xúi quẩy” này không những không xuất hiện trên các sàn cà phê phái sinh, mà ngược lại. Giá cà phê phái sinh phiên bột phát tăng mạnh khiến nhiều người ngỡ ngàng.

Giá khắp nơi đều tăng

Thật vậy, trên sàn cà phê robusta London, đóng cửa phiên giao dịch ngày 5-5-2021 tăng 64 đô la Mỹ/tấn chốt tại mức 1.538 đô la/tấn trong một phiên dao động mạnh giữa 1.470-1.544 đô la/tấn. Đấy là mức cao nhất tính từ 8 tháng trở lại đây. Trên sàn arabica New York, mức độ dao động càng dữ dội hơn với mức thấp/cao nhất là 150.40 - 140.50 và đóng cửa tăng 9.50 cts/lb tương đương với dương 209 đô la/tấn dừng tại mức cao nhất tính từ 51 tháng là 149.85 cts/lb.

Mở cửa phiên giao dịch hôm 6-5-2021 đến 17g, tính theo giờ Việt Nam, giá trên 2 sàn cà phê vẫn cầm cự ở mức cao.

Lúc 17g giá niêm yếu sàn robusta London quanh mức 1.539 đô la Mỹ tăng 1 đô la/tấn và sàn arabica New York +0.40 cts/lb giao dịch ở 150.15 cts/lb so với giá đóng cửa phiên hôm qua.

Đặc biệt giá sàn robusta London – nơi các nhà kinh doanh cà phê Việt Nam thường dùng để tham chiếu – tăng giữa lúc Brazil và Indonesia đang vào giữa vụ thu hoạch loại cà phê này.

Nhiều dự báo cho rằng năm nay sản lượng cà phê robusta của Brazil có thể đạt chừng 20 triệu bao (bao=60 ki-lô-gam) và Indonesia trên dưới 10 triệu bao, là hai nước xuất khẩu đươc xếp thứ hai và ba sau Việt Nam.

Cú tăng mạnh trên hai sàn phái sinh đã giúp giá cà phê nội địa nhảy lên mức cao nhất tính từ đầu năm đến nay, quanh mức 34,5-35 triệu đồng/tấn.

Tuy vậy, mức này hình như vẫn chưa làm hài lòng người còn giữ hàng.

Một số người bán hàng giao gởi kho vẫn chưa chốt giá vì tin rằng tâm lý lạc quan sau khi các nước nhập khẩu hoàn thành cơ bản chương trình tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19 sẽ kích thích tiêu thụ giúp thị trường cà phê nhộn nhịp hơn.

Giải mã đợt tăng giá bất thường

Có thể nói đây là một cú tăng khá bất ngờ đối với người kinh doanh cà phê. Tin nông dân Colombia chặn đường xe tải chở hàng cà phê ra cảng vì không bằng lòng với sắc thuế mới trên hột cà phê, nhất là giữa những khó khăn do dịch bệnh Covid-19 gây ra.

Colombia là nước xuất khẩu cà phê arabica chế biến ướt chủ lực được giao dịch trên sàn New York. Chính vì vậy, giá trên sàn này trong một phiên giao dịch tăng trên 200 đô la Mỹ xuất phát từ tâm lý thiếu hàng từ phía các nhà rang xay và hàng quán.

Tuy nhiên, đối với kinh doanh cà phê, còn một yếu tố mang tính chất giao dịch tài chính nữa là một số nhà đầu tư đã lỡ bán, nay phải mua giá cao chặn lỗ, nên giá càng tăng mạnh hơn. Điều này không xuất phát từ nhu cầu thực mà do vị thế kinh doanh tài chính là chủ yếu.

Một số người mua bán cà phê cho rằng nếu như Colombia không ra hàng, thế giới cũng không mấy lo vì Brazil và các nước xuất khẩu arabica vùng Trung và Nam Mỹ khác sẽ bán mạnh tranh thủ lúc giá cao. Mặt khác, nếu giá arabica tăng quá mức, đó là lúc giới rang xay sẽ tìm mua cà phê robusta đặc sản và chất lượng cao để thay thế.

Do chuỗi cung ứng cà phê bị đứt gãy giữa dịch Covid-19, lượng nhập khẩu cà phê vào Mỹ năm 2020 giảm xuống 28,6 triệu bao so với năm trước đó là 31 triệu bao. Nhập khẩu ít đi sẽ giúp tồn kho cà phê tại vùng tiêu thụ lớn là Bắc Mỹ giảm.

Một khi các lệnh phong tỏa ngăn dịch bệnh chấm dứt, người ta tin rằng các thị trường tiêu thụ sẽ hút hàng hơn. Đợt tăng mấy ngày nay chỉ là bất ngờ và khó bền vững. Tuy vậy, nhà vườn đang trông đợi một đợt tăng lâu bền hơn xuất phát từ nhu cầu thực sự của thị trường về sau này.

Nguyễn Quang Bình (thesaigontimes)

Theo USDA, nhu cầu tiêu thụ và dự trữ lương thực trên thế giới năm 2021 vẫn ở mức cao. Sản lượng gạo nhập khẩu toàn cầu dự kiến vào khoảng 44,79 triệu tấn, tăng 1% so với năm 2020

Một số thị trường dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng nhập khẩu gạo là Philippines (tăng 13%), Côte d'Ivoire (tăng 9,1%), Ghana (tăng 5,6%) và Liên minh châu Âu (EU) (tăng 2,1%).

Trung Quốc sẽ vẫn là nước nhập khẩu gạo nhiều nhất trong năm 2021 với 2,9 triệu tấn, đứng thứ hai là EU với 2,45 triệu tấn và thứ ba là Philippines với 2,2 triệu tấn. Đây đều là những thị trường xuất khẩu chính của gạo Việt Nam.

Phân tích về các nước xuất khẩu gạo, Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo Ấn Độ tiếp tục là nhà xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, dự kiến xuất 15,5 triệu tấn, tăng 940.000 tấn so với năm 2020; Việt Nam duy trì giữ vị trí thứ hai với 6,4 triệu tấn, tăng 233.000 tấn. Đứng thứ ba là Thái Lan dự kiến đạt 6,1 triệu tấn, tăng gần 400.000 tấn.

Năm 2020, Việt Nam xuất khẩu 6,15 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 3,07 tỷ USD, giảm 3,5% về lượng và tăng 9,3% về trị giá so với năm 2019. Trong 4 tháng đầu năm 2021, Việt Nam xuất khẩu 1,89 triệu tấn gạo. Do giá gạo xuất khẩu tiếp tục ở mức cao, đạt trung bình 534 USD/ tấn, tăng 13,4% so với giá cùng kỳ năm ngoái nên tuy giảm 10,8% về lượng nhưng tổng doanh thu xuất khẩu vẫn đạt 1,01 tỷ USD, tăng 1,2% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, cơ cấu gạo xuất khẩu của Việt Nam đang tiếp tục chuyển dịch sang các loại gạo thơm, gạo chất lượng cao với giá bán và giá trị gia tăng cao hơn. Cùng với đó, người nông dân và các thương nhân xuất khẩu gạo ngày càng quan tâm hơn tới việc nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc và hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường như EU, Hàn Quốc, Mỹ.

Thọ Anh (TTXVN)

Chỉ trong vòng mươi ngày, giá cà phê nhiều nơi trong nước mất hơn 2 triệu đồng/tấn. Không những vậy, giá cà phê xuất khẩu theo hợp đồng tính trên chênh lệch với giá niêm yết đã chuyển sang “trừ lùi” thay vì “cộng tới” như trước đây.

Chưa kịp mừng, nhà vườn bắt đầu lo vì vùng cà phê đã vào mùa mưa, họ phải bán ít nhiều để lấy tiền mua phân bón và trả công chăm sóc vườn cây, tái đầu tư cho vụ tới.

Chỉ sau 5 phiên giao dịch tính đến ngày 14-5, giá cà phê phái sinh trên sàn London, nơi các nhà kinh doanh cà phê Việt Nam sử dụng để tham chiếu, giảm 79 đô la Mỹ/tấn tính trên giá đóng cửa tuần với tuần. Như vậy, sau một tháng ròng tăng giá, có lúc lên mức cao nhất tính từ đầu tháng 9-2020 chạm đỉnh 1.557 đô la/tấn, giá sàn phái sinh tuột mạnh về 1.456 để rồi đóng cửa tại khu cận đáy là 1.460 đô la/tấn.

Vài nhà xuất khẩu tưởng giá tăng bền vững, đã vội chấp nhận ký hợp đồng ở mức thấp hơn giá niêm yết chừng 20 đô la/tấn. Không ngờ thị trường rớt nhanh và sâu, họ đang lo lắng chưa biết làm cách nào để cân đối giữa hai đầu vào và ra.

Giá cà phê loại 2, tối đa 5% đen bể, dịp cuối tuần đứng quanh mức 33 triệu đồng/tấn, thậm chí có nơi còn thấp hơn, người mua trung gian chỉ trả 32,5 triệu đồng/tấn.

“Thường mùa mưa là lúc nhà vườn như tôi phải bán ít nhiều cà phê để mua phân bón và thuê công chăm sóc. Giá xuống đột ngột như tuần qua làm tôi trở tay không kịp. Vả lại, các công ty đã ký hợp đồng xuất khẩu với giá ‘trừ lùi’, làm sao họ có thể mua giá cao được,” chị Hà, một chủ vườn tại thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk cho biết.

Thị trường phái sinh đi đường nào?

Nhiều nhà xuất khẩu cho rằng giá cà phê robusta xuống do Indonesia và Brazil đã vào chính vụ thu hái. Đợt giảm giá nhanh từ mươi ngày qua chứng tỏ các nước ấy đã có cà phê và chấp nhận giá thị trường mới bán mạnh và đưa giá xuống nhanh như thế.

Tin từ các công ty môi giới có trụ sở tại Brazil cho rằng dù năm nay Brazil vào chu kỳ mất mùa, nhưng chỉ bên phía arabica. Còn tất cả các dự báo về robusta của Brazil năm nay đều cho rằng cà phê chủng loại này năm nay lại được mùa, ước bình quân các dự báo chừng 21 triệu bao (bao=60 ki-lô-gam). Từ Indonesia, nhiều người ước lượng năm nay nước này có thể xuất khẩu hơn 7 triệu bao, trong đó có chừng 85% là robusta và 15% là arabica.

Tuy nhiên, một nhà phân tích thị trường tại TPHCM cho rằng nếu chỉ dùng yếu tố cung cầu để giải thích đợt rớt giá mạnh một cách bất ngờ trên các sàn phái sinh cà phê tuần qua là không đủ. Chính tâm lý lo sợ lạm phát quay lại tại Mỹ, Anh và kể cả Trung Quốc để các ngân hàng trung ương tăng lãi suất cơ bản các đồng nội tệ và nhất là đồng đô la Mỹ sau khi nhiều người dân tại các nước ấy đã tiêm chủng vaccin chống Covid-19.

Dỡ bỏ lệnh phong tỏa cũng có nghĩa là giải phóng sức tiêu thụ giữa lúc lượng tiền cung ứng để ngăn suy thoái kinh tế đang luân chuyển trên thị trường quá nhiều. Cái lo lớn nhất của thị trường tài chính nói chung, hai sàn cà phê phái sinh nói riêng là một khi xuất hiện lạm phát, có thể chính phủ các nước thắt chặt tín dụng và tăng lãi suất.

Do thị trường cà phê rất nhạy cảm với yếu tố tiền tệ, đợt giá rớt mạnh tuần trước xuất phát từ tâm lý lo ngại ấy. Các quỹ đầu tư và các nhà kinh doanh buộc phải cấy chi phí phù hợp bằng cách giảm mua tăng bán… đã làm giá cà phê phái sinh giảm không phanh.

Tuy nhiên, “nỗi lo về lạm phát và hạ lãi suất đồng đô la Mỹ sẽ qua nhanh và giá cà phê sẽ đâu vào đó”, nhà phân tích nói. Một khi giá được chỉnh xong, có nghĩa là các chi phí tài chính cho kinh doanh cà phê đã được cơ cấu thì giá lại tăng và có thể bình ổn quanh mức 1.500 đô la/tấn trước khi chọn một đường đi mới tùy vào lực bán từ các nước sản xuất và các quỹ đầu tư trên sàn.

Nguyễn Quang Bình (thesaigontimes)