MASCOPEX

Một trong những mặt hàng đang được các doanh nghiệp nước này quan tâm là gạo. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc gần đây tham gia tìm hiểu thị trường ở vựa lúa ĐBSCL và ký hợp đồng ghi nhớ.

Theo Thương vụ Đại sứ Quán Việt Nam tại Trung Quốc: Nhóm hàng nông, lâm, thủy sản được hưởng ưu đãi thuế quan nhập khẩu trong khuôn khổ Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) với mức thuế cơ bản là 0% nên có nhiều thuận lợi vào nước này. Trung Quốc cũng đang tăng cường, khuyến khích nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài và có nhu cầu lớn đối với các sản phẩm xuất khẩu mà Việt Nam có thế mạnh.

Dù vậy, hàng hóa của Việt Nam sẽ phải cạnh tranh gay gắt với các sản phẩm cùng chủng loại từ các nước trong khu vực ASEAN. Tuy nhiên, để xâm nhập thị trường này vẫn còn nhiều vấn đề mà doanh nghiệp Việt cần quan tâm như: chính sách xuất nhập khẩu, nhu cầu thị trường, hệ thống thương nhân để kết nối và giao dịch. Cùng với đó, một số doanh nghiệp chưa có những người am hiểu tiếng Trung để phục vụ liên hệ, kết nối với các doanh nghiệp Trung Quốc...

Thực tế, nhu cầu của Trung Quốc với nông sản Việt là rất lớn. Trước nay, nước này vẫn nhập rất nhiều trái cây, rau củ, gạo... từ Việt Nam. Gần đây Trung Quốc mở cửa thêm cho trái măng cụt của Việt Nam, nâng tổng số trái cây lên 9 loại và đang tiếp tục xem xét thêm một số loại khác. Ngoài ra, đoàn thương nhân ngành gạo của nước này cũng đến ĐBSCL để tìm hiểu thị trường gạo. Trong cuộc làm việc trên, các doanh nghiệp Việt Nam đã ký biên bản ghi nhớ với các doanh nghiệp Trung Quốc với tổng lượng gạo là 84.000 tấn/năm.

Các thương nhân Trung Quốc khuyến nghị, doanh nghiệp Việt Nam nên xuất khẩu gạo đóng gói dạng nhỏ, vừa, hút chân không, khoảng 5 - 25 kg; điều này sẽ phù hợp hơn với nhu cầu của người tiêu dùng nước sở tại. Trung Quốc cũng tăng cường kiểm soát chặt chẽ công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm đối với mặt hàng gạo, do vậy, các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu gạo của Việt Nam cần tuân thủ nghiêm túc các quy trình, quy định về kiểm dịch, xông hơi khử trùng, quy cách bao bì, đóng gói, tránh sai sót, rủi ro có thể phát sinh khi xuất khẩu gạo sang thị trường này.

Từ đầu năm đến nay, xuất khẩu gạo của Việt Nam gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng xu hướng chung của thị trường thế giới. Chính vì vậy việc tăng cường giao thương với khách hàng lớn nhất thế giới là thông tin tích cực với ngành lúa gạo Việt Nam.

Chí Nhân (Báo Thanh Niên)

Chờ "người khổng lồ"

Sau khi áp thuế từ 10% lên 25% với 200 tỷ USD hàng hóa Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Twitter: “Người mua có thể hoàn toàn tránh được thuế nếu mua hàng từ những nước không bị áp thuế hoặc sản phẩm nội địa Mỹ (lựa chọn tốt nhất). Nhiều công ty bị áp thuế sẽ rời Trung Quốc sang Việt Nam và các quốc gia khác tương tự ở châu Á. Đó là lý do Trung Quốc rất muốn có một thỏa thuận!”.

Thực tế, sau khi cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung nổ ra, nhiều doanh nghiệp từ Trung Quốc đã chọn Việt Nam làm điểm đến.

Ông Nguyễn Thành Phương, Tổng Giám đốc Tập đoàn Sao Đỏ, cho biết: Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung là một trong những cơ hội tốt nhất hiện nay trong chiến lược thu hút đầu tư. Nó có tác động rất lớn đến các nhà đầu tư hiện nay. Vừa qua Sao Đỏ đã làm việc với đội ngũ đông đảo DN, nhà đầu tư của Trung Quốc. Họ mong muốn dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc sang. Đây là cơ hội. Chúng tôi đang tích cực chuẩn bị cơ sở hạ tầng và cung cấp diện tích mặt bằng sạch cho các nhà đầu tư Trung Quốc.

“Chúng tôi đã làm việc với khoảng 60 nhà đầu tư đến từ Trung Quốc. Nhiều DN lớn, nhà đầu tư có thương hiệu đầu tư trên toàn cầu cả Mỹ, EU,... Tập đoàn Sao Đỏ cũng đang đàm phán khá sâu với khoảng 15 DN, hy vọng cuối năm nay và năm tới sẽ chốt, kết thúc quá trình đàm phán, đưa vào vào đầu tư”, ông Nguyễn Thành Phương nói.

“Chúng tôi dự kiến diện tích khu công nghiệp họ có thể thuê khoảng 120ha và diện tích này đang sẵn sàng bàn giao. Nếu với số lượng như vậy, DN lấp đầy được thêm khoảng 10%. Nhà đầu tư đến từ rất nhiều ngành nghề, đa số là trong lĩnh vực sản xuất về cơ khí chế tạo, đồ nội thất, sản phẩm công nghiệp”, ông Phương cho hay.

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung dường như cũng đã thúc đẩy Apple gia tăng hiện diện ở Việt Nam.

Tháng 5/2016, Công ty Apple Việt Nam được thành lập tại TP. Hồ Chí Minh.

Đến năm 2018, một thông tin ít được đề cập: Apple thành lập pháp nhân thứ hai tại Hà Nội. Đó chính là văn phòng phụ trách hoạt động mua sắm của Apple tại Hà Nội. Đáng chú ý, trên toàn thế giới Apple chỉ có 3 văn phòng, và văn phòng ở Việt Nam là một trong số đó.

Tháng 3/2019 một lãnh đạo cấp cao của Apple đã sang Việt Nam để làm việc với hàng loạt bộ ngành về kế hoạch ở Việt Nam. Nhiều chính sách đã được Apple đề đạt lên các cơ quan của Việt Nam.

Theo tìm hiểu, cuối tháng 3/2019, Apple đã khai trương văn phòng điều hành để quản lý chuỗi cung ứng tại Việt Nam.

Apple thông qua doanh nghiệp cung ứng bên thứ ba để đặt hàng sản xuất và lắp ráp thiết bị và linh kiện cho các sản phẩm của mình. Một nguồn tin cho biết, Apple có kế hoạch nâng gấp đôi lượng linh kiện đặt hàng các DN ở Việt Nam.

Báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cũng cho thấy sự đột biến khi các nhà đầu tư Trung Quốc đứng đầu bảng đầu tư vào Việt Nam.

Trong 4 tháng đầu năm 2019, tính riêng đầu tư của Trung Quốc và Hồng Kông và Macao tại Việt Nam đạt 6,44 tỷ USD, chiếm 44,2% tổng vốn đầu tư đăng ký của cả nước. Các doanh nghiệp Trung Quốc và Hồng Kông đầu tư chủ yếu thông qua hình thức góp vốn, mua cổ phần của các doanh nghiệp Việt Nam.

Còn nghe ngóng

Dù hứng khởi với việc các nhà đầu tư tìm đến, song, ông Nguyễn Thành Phương không quên nêu lên thực tế phải chọn lọc cẩn thận nhà đầu tư.

Theo ông Phương, không riêng gì Việt Nam, các quốc gia khác đều rất thận trọng bởi trong số các nhà đầu tư, có không ít DN nhỏ lẻ ứng dụng công nghệ thiết bị không tiên tiến, có vấn đề liên quan đến môi trường. Vì thế, tập đoàn Sao Đỏ cũng như TP. Hải Phòng rất chú trọng điều này.

Về làn sóng dịch chuyển đầu tư từ Trung Quốc qua Việt Nam do tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, TS. Trần Toàn Thắng, Trung tâm thông tin và dự báo kinh tế - xã hội quốc gia, Bộ KH-ĐT cho rằng phải chờ thêm thời gian để khẳng định.

“Nhà đầu tư nước ngoài đang hoạt động tại Trung Quốc không dễ dịch chuyển ngay sản xuất sang Việt Nam trong một thời gian ngắn 1-2 năm, khi bối cảnh cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung chưa biết sẽ kéo dài bao lâu”, TS Trần Toàn Thắng chia sẻ.

Hơn nữa, Mỹ cũng tuyên bố sẽ dành một khoảng thời gian 3-4 tuần chờ động thái từ Trung Quốc trước khi áp thuế thêm với khoảng 300 tỷ USD hàng hóa còn lại mà Trung Quốc đang xuất vào Mỹ. “Vì vậy, chắc chắn các nhà đầu tư nước ngoài tại Trung Quốc sẽ tiếp tục nghe ngóng, chứ chưa thể đưa ra ngay quyết định về dịch chuyển sản xuất sang ASEAN, trong đó có Việt Nam”, ông Thắng nói.

Theo vị chuyên gia này, nếu mức thuế 25% áp cho tất cả hàng hóa Trung Quốc đang xuất vào Mỹ (khoảng 550 tỷ USD) kéo dài mới dẫn đến hiện tượng dịch chuyển sản xuất từ Trung Quốc qua Việt Nam. Còn chỉ một vài nhà đầu tư dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam sẽ không tác động quá nhiều đến các chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu, vì tất cả nhà cung cấp trong chuỗi vẫn nằm ở Trung Quốc.

Ông Trần Toàn Thắng nhận định: Mỹ và Trung Quốc sẽ không để cuộc thương chiến kéo dài, vì nó ảnh hưởng quá lớn đến lợi ích kinh tế của cả hai cường quốc này.

Lương Bằng (Vietnamnet)

Cứ xuống rồi lên, rồi lại xuống, và xu thế chủ đạo là đi xuống, giá cà phê nhân xô đang khiến cho người trồng cà phê lo lắng khi đang có nguy cơ xuống dưới mốc 30.000 đồng/kg kể từ tháng 1/2016.

Cuối tuần qua, giá cà phê nhân xô ở Tây Nguyên đã giảm xuống chỉ còn từ 30.900 - 31.600 đồng/kg. Đây là mức giá thấp nhất kể từ đầu niên vụ 2018 - 2019 đến nay. So với đầu niên vụ (ngày 1/10/2018), giá cà phê hiện tại giảm 2.100 - 2.200 đồng/kg. Và so với cùng kỳ năm ngoái, giá cà phê tính đến cuối tuần trước đã giảm tới 5.900 - 6.000 đồng/kg.

Theo ông Nguyễn Quang Bình, một chuyên gia về thị trường cà phê, giá cà phê liên tục giảm mạnh trong thời gian qua, trước hết là do những thông tin về nguồn cung dồi dào trên toàn cầu.

Báo cáo ra ngày 4/4/2019 của Tổ chức Cà phê Thế giới (ICO) ước tính rằng tổng sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2018 - 2019 có thể đạt 168,05 triệu bao (bao 60kg), cao hơn với dự báo của tổ chức này trước đây là 167,47 triệu bao. Dựa trên số liệu ước tính và cân đối với nhu cầu tiêu thụ, ICO cho rằng năm nay thế giới thặng dư 3,06 triệu bao cà phê so với con số dự báo trước đó là 2,29 triệu bao.

Điều đáng chú ý là trong báo cáo của ICO, về chi tiết sản lượng cà phê các loại, trong khi dự báo về sản lượng cà phê Arabica giảm xuống còn 103,71 triệu bao so với dự báo trước đó là 104,01 triệu bao, thì sản lượng Robusta được nâng lên 64,37 triệu so với 63,50 triệu bao trong dự báo trước đó. Giá cà phê Robusta còn gặp bất lợi thêm khi Bộ Nông nghiệp Indonesia vừa đưa ra dự báo sản lượng cà phê năm 2019 của nước này có khả năng tăng 0,92% so với năm 2018 và đạt 12,15 triệu bao. 

Đại đa số sản lượng cà phê của Việt Nam là Robusta, do đó, những thông tin nói trên càng gây thêm nỗi lo lắng cho cà phê Việt Nam. Ngoài ra, ICO cũng điều chỉnh lại thặng dư cà phê của niên vụ 2017 - 2018 từ mức 3,28 triệu bao lên 4,16 triệu bao. Điều này đồng nghĩa với việc lượng cà phê tồn kho trên toàn cầu từ niên vụ trước chuyển sang niên vụ này đã được tính toán lại theo hướng tăng lên đáng kể so với tính toán trước đó.

Bên cạnh đó, việc đồng Reais Brazil giảm giá khi mà Chính phủ mới của nước này liên kết chặt chẽ hơn với Mỹ và Israel, qua đó dẫn tới những lo ngại về xung đột lợi ích quốc gia với Trung Quốc và khối Ảrập, càng khiến cho nông dân Brazil đẩy mạnh bán cà phê ra thị trường nhiều hơn, qua đó tạo thêm áp lực về nguồn cung trong những tháng qua.

Trong tháng 3 vừa rồi, Brazil đã xuất khẩu tới 3,209 triệu bao cà phê, tăng 41,4% so với tháng 3/2018. Tính chung trong quý I năm nay, Brazil đã đưa ra thị trường thế giới 9,348 triệu bao cà phê, tăng tới 30,6% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngoài ra, việc công bố thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung chậm lại 4 tuần đã làm chứng khoán Mỹ bật tăng trở lại. Điều này có thể đã khiến cho sức mua đầu cơ trên các sàn cà phê sụt giảm trong khi giá vàng và dầu thô tiếp tục gia tăng.

Với sự sụt giảm liên tục và hiện đã xuống mức khá thấp của giá cà phê toàn cầu, nhiều nhà phân tích cho rằng thị trường cà phê thế giới đang rất cần một cú huých từ các chính sách kinh tế vỹ mô.

Chẳng hạn, từ Brazil, đang có thông tin cho rằng Chính phủ Brazil đang cân nhắc về việc lập lại Quỹ mua cà phê hỗ trợ nông dân thông qua giao dịch quyền chọn bán. Thông qua giao dịch này, nông dân có thể bán sản phẩm với mức giá được bảo đảm.

Khi tham gia, người mua quyền chọn bán phải trả một mức phí mua quyền chọn. Chương trình này được Chính phủ Brazil thực hiện lần gần đây nhất vào năm 2013. Khi ấy, tất cả cà phê bán qua quyền chọn được đưa vào kho dự trữ, sau đó đấu giá. Đến năm 2017, lượng cà phê này đã được thanh lý toàn bộ.

Theo Bộ Công Thương, về dài hạn, giá cà phê toàn cầu sẽ phục hồi trở lại. Hiện mức giá thấp kéo dài đã khiến nông dân trồng cà phê trên thế giới không mặn mà đầu tư chăm bón vụ tới nên dự kiến xu hướng thặng dư nhẹ trên toàn cầu có thể chuyển sang thiếu hụt.

Theo ước tính, xuất khẩu cà phê tháng 3/2019 đạt 160 nghìn tấn, trị giá 278 triệu USD, giảm 24% về lượng và giảm 31,4% về trị giá so với tháng 3/2018. Lũy kế 3 tháng đầu năm 2019, xuất khẩu cà phê đạt 477 nghìn tấn, trị giá 830 triệu USD, giảm 15,3% về lượng và giảm 23,8% về trị giá so với 3 tháng đầu năm 2018.

Số liệu hết tháng 11/2018 cho thấy Việt Nam đã cung cấp 25% sản phẩm cà phê nhập khẩu vào Nhật Bản, so với 27% từ Brazil. So với cùng kỳ, Nhật Bản đã nhập khẩu cà phê Arabica của Brazil ít hơn 7%.

Nikkei Asian Review nhận định Việt Nam đang hiện diện nhiều hơn tại thị trường cà phê Nhật, vốn được đánh giá là sôi động. "Nhà sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới đang tận dụng sự gần gũi về địa lý và giá rẻ để cạnh tranh với Brazil", tờ này viết.

Theo đó, trong 11 tháng đầu năm 2018, Việt Nam đã cung cấp 25% sản phẩm cà phê vào thị trường Nhật, so với 27% từ Brazil – bị giảm 7% so với cùng kỳ.

Hầu hết các hạt cà phê Việt Nam xuất sang là Robusta, thường được gọi là cà phê vối, có vị đắng đậm với hàm lượng cafein cao. Đây cũng là loại cà phê xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, vốn dễ trồng, chống lại bệnh tật, sâu tốt.

Ngược lại, cà phê giống Arabica của Brazil (còn có tên là cà phê chè) có vị chua nhẹ, chát dịu và ngọt cuống lưỡi, khó trồng và đắt tiền hơn. Robusta theo đó được đánh giá là thích hợp trong ngành công nghiệp chế biến với sản phẩm là cà phê uống liền, nhờ mức giá thấp và hương vị mạnh mẽ.

Ông Toyohide Nishino, Giám đốc điều hành Hiệp hội thương mại cà phê Nhật Bản cho biết người tiêu dùng nước này đang rất ưa thích cà phê Robusta vì sự thơm ngon và vừa túi tiền.

Trong năm 2017, Nhật Bản đã nhập khẩu 88.000 tấn cà phê chưa rang từ Việt Nam, tăng gấp 10 lần so với một thập kỷ trước và tăng 15% so với cùng kỳ, tức đạt 94.000 tấn trong giai đoạn 2018.

Cà phê Robusta hiện đang được giao dịch ở mức 0,68 USD/pound (1 pound = 0,454kg), thấp hơn 30% so với Arabica với mức giá 1,03 USD/pound. Mặt khác, giá Robusta đang trong xu hướng giảm kể từ năm 2018 do kỳ vọng sản xuất toàn cầu cao hơn.

Tại Nhật, Robusta được sử dụng để sản xuất cà phê hoà tan, bán trong các gói đơn, phổ biến cho các hộ gia đình có 1 hoặc 2 thành viên – là nhóm người tiêu dùng đang phát triển. Robusta cũng tìm được thị trường tại các nhà chế biến cung cấp cà phê nhỏ lẻ khi họ trộn cùng Arabica để giảm giá. Robusta cũng được tìm thấy ở các cửa hàng cà phê với nhãn hiệu riêng, giá cả bình dân.

Bên cạnh lợi thế về giá cả và hương vị, Robusta của Việt Nam cũng có lợi thế nhờ vào sự gần gũi về địa lý. Việc vận chuyển từ Việt Nam cũng như các nhà sản xuất khác trong khu vực Đông Nam Á sang Nhật chỉ bằng một nửa thời gian của Arabica đến từ Mỹ Latin. Nhưng so với các nước trong cùng khu vực, nguồn cung của Việt Nam ổn định hơn.

Theo Nikkei, một yếu tố khác phía sau sự trỗi dậy của Robusta là biến đổi khí hậu. Như đã nói ở trên, Robusta dễ trồng và sinh trưởng tốt hơn Arabica, vốn chỉ thích hợp với các vùng đất có độ cao trên 1.500 mét so với mực nước biển. Một số nghiên cứu dự đoán rằng 1/2 vành đai cà phê nơi Arabica chất lượng cao được trồng, có thể sẽ không cung cấp được sản lượng tốt vào năm 2050.

Robusta không có khả năng thay thế hoàn toàn Arabica, theo Key Coffee, phát ngôn viên của một nhà rang xay lớn của Nhật Bản. Nhưng nhiều người trong ngành đã nhìn thấy nhu cầu gia tăng đối với hỗn hợp Arabica – Robusta.

Dẫn lời Shiro Ozawa, cố vấn của công ty cà phê Wataru và Co, có trụ sở tại Tokyo, Nikkei cho biết dù nhu cầu cà phê Arabica của Nhật vẫn ổn định nhưng Việt Nam sẽ là người được hưởng lợi từ thị trường này, vốn đang ngày càng phân cực giữa các phân khúc.

Hiện Việt Nam đang tìm cách mở rộng thị phần bằng cách gia tăng sản lượng hạt trên mỗi cây. Trong năm 2018, sản lượng cà phê Việt Nam đã tăng 4% so với cùng kỳ, đạt sản lượng 30,4 triệu bao 60kg.

Hà Thư (Trí Thức Trẻ)