MASCOPEX

Du hạc lần 1.

Kiếm 1 đống tiền từ chứng khoán và nhà đất rồi, thế là Tony đi du hạc lần 1.

Còn mấy ngày nữa lên đường, tự nhiên thấy chộn rộn quá hà. Mấy bữa nay, người cứ tưởng tượng đang ở Mỹ không thôi. Sáng nay ngủ dậy, tự nhiên cảm thấy bị jet lag ( tình trạng say máy bay và do chênh lệch múi giờ). Hôm qua đi Củ Chi thăm đất xây nhà máy, cậu tài xế mở radio, ca sĩ ca bài Quê hương là chùm khế ngọt, Tony ngồi nghe mà khóc rấm rứt, bứt tóc bứt tai...vì nhớ Việt Nam.

Tụi Singapore ngồi cùng xe ( tụi nó qua Việt Nam góp vốn lòm en với Toni) ngạc nhiên, hỏi ủa sao mày khóc, nên Toni sẵn tiện dịch luôn nội dung bài hát ( hometown is a bunch of sweet starfruits, Tony giỏi quá cái chi cũng dịch được).

Tụi nó nghe xong xúc động quá, và cũng thích thú nữa, bắt ghé chợ mua trái quê hương để ăn cho biết. Tối qua ăn hết mấy trái quê hương ngọt, còn để dành trong tủ lạnh một đống quê hương chua, sợ ăn nhiều thì bị anh Tào Tháo rượt ( nói vậy chứ anh Tào anh hùng nổi tiếng trong thiên hạ, tự nhiên đi rượt đuổi mấy đứa ỉa chảy làm chi)

Sang Quê Kì lần này, hành trang mang theo chủ yếu là cái camera cả chục chấm. Mục đích chính là đi chụp hình về khoe. Chắc tốt nghiệp xong, kiến thức sách vở đâu không thấy chỉ thấy mang về nước mấy vali toàn Album và Album...Các chủ đề toni và bạn hữu, toni và giáo sư, toni và thư viện, toni và căng tin, toni và đường phố, toni và x xì, tony và y cà rốt ...đều được bọc giấy kính cẩn thận, ghi rõ thời gian địa điểm chụp để không có đứa nào cãi được là dùng phô tô xốp.

Chỉ sợ tụi nó không tin, đó là điều căng thẳng nhất trong suốt thời gian du hạc của Tony. Còn phải mang theo tiền nữa chớ. Ở bên này ai xin cũng không cho, ki bo keo kiệt, qua bên kia, mỗi lần nghe Quê hương là chùm khế ngọt do Cẩm Ly ca, Toni lập tức đến Western Union thực hiện hành vi kiều hói.

Biết viết sai chữ "hói" rồi nhưng cố tình sai cho nó ra Việt kiều....Đúng là khả năng hòa nhập nhanh dễ sợ. Rồi đang search thử Nasa hay Boeing ở bang nào nữa chớ, ở bên này đi làm thêm cắt cỏ hay làm móng mệt thấy bà, về nước phải nổ, lúc rảnh rỗi, ngoài giờ lên lớp, Tony có đi làm kỹ sư lắp ráp máy bay Bô Ing hay làm phi hành gia Nasa cho bà con sợ hãi...

Du hạc đợt 2

Ở Căm Rai. Kinh tế cứ suy thoái hoài, chờ mãi cũng chả thấy dấu hiệu nào khả quan.

Chả ai làm ra tiền lúc này cả.

Giờ thì phải làm răng? Làm răng? ( có 32 cái làm hoài)

Suy nghĩ mấy đêm, Tony quyết định đi du hạc trở lại.

Tony cứ nhức đầu là thay đồ đi du hạc. Năm nào cũng đăng ký 1 trường. Từ trường đại học Thanh Hoa đến Harvard, đều bon chen xin vô cho được, rồi hạc nửa chừng thì bỏ, không hạc nữa vì phải về nước bán phân. Nghe mình trình bầy lý do nghỉ học, Tony nói lý do là yêu môi trường và sự trong lành của quả đất, rằng phân là một phần của sự sống, của màu xanh trên hành tinh này...

Nghe xong, thầy cô lẫn đồng môn đều òa khóc nức nở, lật đật làm farewell party rồi hát vang bài " Tiễn bạn lên đường" trong nước mắt. Kể từ đợt du hạc lần 1, mấy năm nay gián đoạn bởi ở nhà lo trùng tu ngoại quan, e.g. nhổ tóc bạc, kéo căng da mặt, xóa dấu chân chim, hút mụn bọc, tắm trắng, tẩy lông vĩnh viễn, bọc răng sứ....

Ngoại quan giờ khá rồi nên đi hạc tiếp đợt 2, dự kiến kéo dài đến năm 2015 để lấy bằng về khè mấy người trong xóm. Thật ra, thời khủng hoảng, hạc là 1 cách trú bão hay nhất. Vừa có kiến thức, vừa ngoại ngữ, vừa có mạng lưới quan hệ quốc tớ. Qua khủng hoảng lại về làm ăn. Mà học cái gì và trường nào đây? Bèn search top 10 trường đại học tốt nhất thế giới, in ra bỏ trong rổ và ngồi lựa.

Harvard hông ta? Thôi lạnh lắm, không hạc ở khu vực lạnh lẽo này nữa đâu.

Hay Standford, nghe chữ Ford hổng thấy hay, nghe giống xe hơi, Oxford cũng vậy, nghe cứ thế nào.

Hay Cambridge ( mình phát âm là "Căm bờ rai" hồi nhỏ đến giờ hổng ai sửa, hôm bữa mình nói mình học tiếng Anh giáo trình Căm Bờ Rai bị 1 giáo sư người UK nói mày khùng).

Bèn mở goole image ra coi cơ ngơi trường thế nào. Ừa trường này được nè, vì mình cũng thích chèo thuyền ( Mình sẽ ghi rõ trong đơn nhập học là lý do chọn học là row row your boat, gently down the stream...cho nó dễ thương). Ai đang đọc cái này, thì cũng nên đi du hạc cho rồi. Nếu bạn có chút tiền và có chút i ốt, hãy du hạc. Hổng có tiền như Tony thì gởi thư qua trường xin hạc bổng, gửi 10 lá thì cũng được 1 cái đúng chính tả, Tây nó đọc nó hiểu thì nó cho liền.

Cứ nói Việt Nam dân tộc vừa thoát khỏi chiến tranh, đáng thương nhất thế giới thì ai đọc không mủi lòng. Ở trong nước cũng chẳng làm được gì, khởi nghiệp thì cũng tiêu, tìm việc tốt thì không có.

Mở báo lá cải ra đọc toàn các tin tiêu cực có dấu sắc như té, móc, chích, quánh, cướp, hiếp, giết, ói, cắn, đốt.... Nếu đang kinh doanh không thành công mấy hay mới bị đuổi việc, đừng lo: hãy sang Mỹ hay Anh du hạc... Vì vậy, nào ta cùng đi du hạc. Không đi Mỹ thì đi Úc, Anh, Liên Xô, Trung Quốc...đều được hết ( nếu không du hạc thì du lịch, du mục, du canh, du cư, du côn, du đãng...miễn có DU là được) -------- -------- --------

Nói vậy thôi chứ ai không đi cũng được, ở Việt nam cũng được. Ở VN vui hơn nhiều, ăn ốc và hột vịt lộn cực ngon, bên kia làm gì có mấy món ốc xào me, chem chép nướng mỡ hành, ốc gạo luộc ? Đi hạc làm gì, hạc đã đời về nước cũng vậy hà. Hạc cho lắm về cũng thất nghiệp. Vả lại, lúc nhỏ hẻm đi thì thui, giờ luống tuổi rồi đi du hạc mệt lém, hạc nhức đầu thấy mẹ.

Đời cua, đời cáy....

Khi còn hạc ở HBS, có lần giáo sư đặt câu hỏi, theo bạn, doanh nhân là ai. Rất nhiều quan niệm khác nhau được đưa ra, vì lớp hạc là 1 hợp chủng quốc, đến từ nhiều nền văn hóa. Sau đó thì thầy mới đưa ra quan niệm của thầy, cũng như của các giáo sư trong trường, thành 1 quan điểm hay còn gọi là trường phái Harvard về doanh nhân.

Nôm na là doanh nhân là người lãnh đạo, có thể làm chủ hay không phải làm chủ, nhưng phải là lãnh đạo doanh nghiệp hay tổ chức có lợi nhuận. Mục tiêu là lợi nhuận nhưng doanh nhân phải lèo lái làm sao đó để không xung đột với đạo đức xã hội. Doanh nhân phải giải quyết sao cho sự phát triển của doanh nghiệp của mình không gây phương hại đến môi trường thiên nhiên.

Doanh nhân phải làm từ thiện xuất phát từ tâm của mình, từ tình đồng loại chứ không phải vì nhu cầu marketing. Và cuối cùng là doanh nhân phải biết chia sẻ, với thế hệ sau, về cả tiền bạc lẫn vốn sống, kiến thức.....nhằm tạo ra 1 thế hệ doanh nhân mới khi mình chết đi.

Các quan niệm tuy có khác đi chút ít, song vẫn tựu trung các ý trên. Thành 1 chuẩn thế giới. Nói chung là diễn giải từ tiếng Anh qua tiếng Việt, Tony nói thấy nó không có trơn tru gì hết. Và lúc đó mình cũng hoảng hồn, thấy mắc cỡ.

Vì mang tiếng là doanh nhân đã lâu, ngày 13/10 nào cũng tổ chức ăn uống hát hò tặng bằng khen treo đầy nhà, nhưng mình đã làm được gì. Chẳng làm được gì cho cộng đồng và chẳng chia sẻ với ai một cách tự nguyện. Bạn bè hỏi, ở VN, doanh nhân là thế nào.

Tony thật sự lúng túng, và nói ở VN muốn làm doanh nhân không có tiêu chuẩn hay ai cấp phép, nên tụi tao thường phải đăng ký vào câu lạc bộ doanh nhân, là xong. Đó là tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN). Thế là ngồi suy nghĩ lại, thế giới người ta quan niệm doanh nhân nó khác mình. Vậy nước mình chắc không có ai, hay có mà mình chưa biết.

15 năm đi làm, gặp n người gọi là doanh nhân, mình thấy không ai thỏa hết các điều kiện của chuẩn thế giới như thế cả. Có người thì làm giàu một cách nhanh chóng nhờ lấy tài nguyên thiên nhiên, chặn dòng chảy của các con sông làm thủy điện, xả nước thải ra sông mặc cá tôm chết sạch. Có người làm giàu bằng bóc lột sức lao động của đồng loại mình một cách quá đáng, ép quần quật bán sức lao động cho họ nhưng tới lúc lãnh lương thì kỳ kèo, o ép, hẹn tới hẹn lui mới trả.

Có người đoạt giải anh hùng từ thiện, quán quân từ thiện...nhưng lu loa lên cho cả thiên hạ biết, ghi rõ tên mình hay doanh nghiệp mình lên phong bì, chỉ cho vài triệu đồng nhưng phải bắt những thân phận đáng thương kia phải khóc phải cười phải cám ơn xỉu lên ngất xuống... để quay lên ti vi, chụp hình lên báo. Có người có con đường làm giàu bí hiểm, không ai biết làm sao họ giàu vì họ không muốn chia sẻ, vì cái khôn của người Trung Quốc dạy ta là "cho bạc cho vàng, không ai trỏ đàng đi buôn".

Bao nhiêu tỷ phú thế giới lúc họ chia gia tài, chỉ để lại cho con vài đồng gọi là, còn tất cả đều đưa vào quỹ từ thiện, trong khi bên ta thì ngược lại. Nhà thường thường bậc trung có 2 đứa con thì ông cha bà mẹ cũng cày gần chết để có 2 cái nhà cho chúng nó làm của. Còn doanh nhân ta thì làm quần quật, o ép đối tác từng đồng, kỳ kèo với người làm từng xu....để con cháu mua siêu xe, đốt tiền nấu trứng như công tử Bạc Liêu một thời.

Thương con hay không thương. Tụi Tây nói vậy là không thương. Vì như vậy là làm cho nó hỏng.

Lúc thảo luận, mình có ngồi chung nhóm có 2 bạn Trung Quốc. Thấy các bạn nói là bên Trung Quốc, vẫn có khái niệm không ai giàu ba họ. Tức giàu cho lắm, 3 thế hệ thì cũng hết, nhưng ở phương Tây, họ giàu đến cả chục thế hệ, cụ thể trong nhóm vẫn có 1 anh người Ý là thế hệ thứ 5 của một tập đoàn sản xuất các sản phẩm cà chua.

Mình chợt nhớ lại hình ảnh cậu con của Ba Huy, công tử Bạc Liêu lừng lẫy những năm 1930-1940, với cả trăm ngàn hecta đất ruộng lúa và ruộng muối, với chiếc máy bay và sân bay tư nhân đầu tiên, thế nhưng thằng con sau này chạy xe ôm, sau này nhà nước phát hiện ra nên cho về làm bảo vệ khách sạn công tử Bạc Liêu.

Du khách đến tham quan, ông vẫn dắt khách chỉ trỏ đây là phòng ngủ của ba tui, đây là chỗ đá gà của tui, đây là chỗ tui chỉ con gà con vịt nào...là gia nhân sẽ bẻ cổ ngay lập tức để luộc tui ăn, đây là giường nóng, đây là giường lạnh...Từ hội đồng Trạch đến Ba Huy giàu có vậy, mà tới thế hệ thứ 3 thì chạy xe ôm.

Ủa sao kỳ vậy, tụi Trung Quốc nói bên tao cũng vậy.

Vậy Âu, Á có gì khác biệt. Cái Tony với 2 người bạn Trung Quốc đi tìm hiểu tiếp. Vô thư viện search tài liệu đọc, rồi phỏng vấn bao nhiêu là người. Cuối cùng cũng tạm rút ra được nguyên nhân trong 1 cổ thư Trung Quốc thế kỷ 15, họ cũng làm thống kê trong cả mấy ngàn năm lịch sử TQ và châu Á, nên nhóm tạm tin và dùng làm cơ sở nghiên cứu tiếp.

Cuốn sách nói về sức mạnh của sự chia sẻ. The power of giving.

Một người sinh ra, để thành đạt, có 1 phần tài, 2 phần đức và 7 phần phúc. Nôm na cái phúc này là cái may mắn, phúc phần của gia đình tổ tiên để lại. Sinh ra có phúc, nó đẹp đẽ khôi ngô lành lặn, nói một hiểu mười. Cái đó sẽ quyết định 70% sự thành đạt.

Vấn đề là con người mình không biết cái phúc của mình bao nhiêu, nên con người muốn thành đạt phải tích đức, tức tăng tỷ lệ trong cái zoom 20% đó. Phải luyện tài, để đạt max trong cái zoom 10%. Có ví dụ ông Trương ở Hàng Châu, một nhà buôn nổi tiếng thời Đường. Số phận của ông là thương gia, nên thang đo sự thành công là số tiền có được. Phúc của ông là được 100,000 lượng vàng, đó là tới điểm cực đại của đồ thị sự nghiệp của ông. Tức ông nếu chỉ có 50,000 lượng, thì công việc cứ vẫn phát đạt, vì đồ thị vẫn còn đi lên. Nhưng khi ông có 100,000 lượng rồi mà vẫn cứ tích lũy tiếp, thì sự nghiệp bắt đầu xuống dốc.

Rủi ro xui xẻo, rồi bịnh đau, đủ thứ chuyện cho nó mất dần mất dần, rồi xuống con số 0.

Đó là thế hệ thứ 3 của ông sẽ phải gánh chịu.

Nên người phương Tây họ nắm bắt cái này sớm, họ đưa ra giải pháp. Đó là bí mật của nhà giàu phương Tây. Họ chỉ nuôi con nuôi cháu đến 18 tuổi, rồi muốn học nữa thì đi vay, của chính phủ hay của gia đình, có hợp đồng luật sư đàng hoàng. Xong ra trường, tụi này cũng cày quần quật như bao nhiêu người khác, để trả nợ.

Sau một thời gian dài mới vô công ty của gia đình làm, rồi leo dần lên như người ngoài vậy. Nên tụi nó quý trọng đồng tiền. Các tỷ phú phương Tây vì không biết cực đại của cuộc đời mình là bao nhiêu, nên họ chủ động bỏ bớt.

Khi đến con số 99,000 lượng, họ cho đi 90,000 lượng vào quỹ từ thiện, chỉ còn 9,000. Số phận của họ lại được tiếp tục 91,000 lượng nữa, nên làm ăn cứ lại phát đạt.

Cứ như thế, tới đời con đời cháu, cứ phát đạt hoài....Chưa kể khi cho đi, sức mạnh của sự chia sẻ, nó lại làm cho cực đại của họ cao hơn, mức cực đại lần sau sẽ là 150,000 lượng chứ không phải 100,000 lượng nữa.

Đọc xong.

Thở dài.

Hiểu.

Thôi thì "đời cua cua máy, đời cáy cáy đào".

Thôi giờ lo cho tụi nhỏ thế hệ Tony junior hưởng 1 chương trình giáo dục thật tốt. Rồi thôi, không để lại 1 xu cho nó, rồi nó muốn làm gì thì làm, muốn siêu xe biệt thự gì thì tự nó làm lấy. Mình, mảnh đất bé xinh ở một góc đồi Đà Lạt, cất cái nhà nhỏ ẩn trong rừng thông, bình yên, sáng pha ấm trà Cầu Đất, xong đạp xe đi dạy hạc, truyền cho thế hệ sau những cái mình đã biết.

Chiều tưới cây tưới hoa trong vườn, viết thơ, viết văn, đọc sách, đối ẩm với bạn hiền. Chờ trăng lên và gió ngàn vi vút qua đồi thông trước mặt. Hổng biết có làm được không nữa. Thấy cũng khó....nhưng ráng. 

(CÒN TIẾP)

Tổng hợp kiến nghị của các doanh nghiệp và hiệp hội doanh nghiệp gửi lên Chính phủ của VCCI vừa qua cho thấy, các doanh nghiệp  cà phê trong nước đang lo ngại sẽ bị doanh nghiệp FDI chiếm thị phần XK.

Theo các cam kết quốc tế FTA mà Việt Nam ký kết, các tập đoàn FDI được thành lập doanh nghiệp chế biến, thu mua và XK cà phê nhân.

Nguy cơ thao túng thị trường

Theo Hiệp hội Cà phê Ca cao VN (Vicofa), trong khi, lãi xuất tối đa của các doanh nghiệp FDI chỉ 3%/năm thì doanh nghiệp nội dù được ưu đãi cũng phải chịu lãi suất bằng tiền Việt Nam từ 6,5 – 7%/năm. Như vậy các doanh nghiệp VN sẽ có nguy cơ thua ngay trên sân nhà và sẽ bị các doanh nghiệp FDI chiếm thị phần xuất khẩu chi phối và quay lại ép giá nông dân như họ đã và đang làm hiện nay.

Các doanh nghiệp cà phê kiến nghị, Chính phủ đẩy nhanh việc thành lập Quỹ phát triển cà phê VN nhằm hỗ trợ cho sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu cà phê như các nước Brasil, Colombia, Ấn Độ đang làm. Thực tế, việc thành lập Quỹ phát triển cà phê VN đã được xúc tiến từ đầu năm 2016. Dự kiến, Quỹ này sẽ đi vào hoạt động từ đầu năm 2017. Dự kiến năm 2017, mức thu để gây quỹ sẽ là 2 USD/tấn cà phê xuất khẩu.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng, Quỹ này sẽ khó có thể đáp ứng ngay vấn đề vốn cho DN. Cùng với đó, mức lãi suất 6,5 – 7%/năm nếu so với 3%USD/năm cũng không quá chênh lệch. Bởi vì, so với mức lạm phát khoảng 5%/năm của tiền VN đồng thì lãi suất trên cũng là hợp lý. Do đó, những hỗ trợ từ các chính sách tài chính cho DN cà phê có tính khả thi không cao.

Các doanh nghiệp cà phê cũng kiến nghị được tiếp tục đẩy mạnh giải ngân gói 12.000 tỷ đồng với lãi suất ưu đãi phục vụ tái canh cà phê.

Tái canh cà phê cũng ì ạch vì thiếu vốn

Nhằm giúp cho ngành cà phê phát triển bền vững, ổn định đời sống đồng bào Tây Nguyên, Vicofa kiến nghị, Ngân hàng Nhà nước có chính sách giãn nợ, xóa nợ đối với các hộ nông dân và DN thu mua, chế biến, xuất khẩu cà phê có nợ quá hạn do bị ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, khô hạn và mất mùa gây nên.

Trả lời kiến nghị trên, Ngân hàng Nhà nước cho rằng, họ đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn về việc giãn nợ, xóa nợ đối với các hộ nông dân và doanh nghiệp cà phê có nợ quá hạn do bị ảnh hưởng bởi hiện tượng El Nino, khô hạn và mất mùa. Trường hợp thiên tai xảy ra trên phạm vi rộng, căn cứ báo cáo và đề nghị của UBND tỉnh, thành phố, Thủ tướng Chính phủ sẽ xem xét cho phép TCTD được khoanh nợ không tính lãi đối với dư nợ bị thiệt hại trong thời gian tối đa 2 năm đối với khách hàng.

Tuy vậy, giải thích này vẫn chưa thỏa mãn được lo ngại của nhiều doanh nghiệp và hộ nông dân. Bởi vì, chính sách được ban hành từ năm 2015 trong khi đó, năm 2016 hiện tượng El Nino, khô hạn và mất mùa tại Tây Nguyên còn xảy ra nghiêm trọng hơn nhiều.

Theo Phó cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT) ông Lê Văn Đức, kinh phí để tái canh mỗi ha cà phê mất 120 – 150 triệu đồng. Như vậy, nhẩm tính muốn tái canh tất cả diên tích cà phê trên tốn khoảng gần 200.000 tỷ đồng.

Nhưng hiện gói cho vay 120.000 tỷ đồng lãi suất hỗ trợ 6,5%/năm mặc dù được triển khai từ tháng 6/2013 nhưng đến nay, mới chỉ có vài chi nhánh Agribank ở các tỉnh ký hợp đồng và giải ngân cho vay tái canh cà phê được vài trăm tỷ đồng. Nguyên nhân là do nông dân rất khó đáp ứng đủ các yêu cầu để được vay vốn…

Ông Nguyễn Nam Hải – Phó chủ tịch Vicofa:

Những năm gần đây các DN lớn nước ngoài đã chiếm lĩnh phần lớn thị phần thu mua nguyên liệu. Bởi vì, họ tận dụng được nguồn vốn rẻ do vay được ở các ngân hàng nước ngoài rồi chuyển đổi thành VN đồng để mua nguyên liệu trong nước. Do đó, các DN trong nước nếu không được vay USD rồi đổi sang VN đồng để tiết giảm chi phí lãi suất thì không thể cạnh tranh.

Ông Nguyễn Viết Vinh – Tổng thư kí Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam:

Hiệp hội đã kiến nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục cho doanh nghiệp xuất khẩu cà phê vay vốn ngoại tệ theo đúng tinh thần chỉ đạo NQ35 của Chính phủ. Vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã có văn bản chấp thuận kiến nghị của Vicofa.

Đại diện Công ty cà phê 706 (TCty Cà phê Việt Nam):

Tại công ty, trong khoảng 700 ha cà phê của đơn vị, có tới 300 ha cà phê đã “lão hóa” và để có thể tái canh sớm, công ty đã vay vốn thương mại với lãi suất cao… Điều này sẽ khiến DN khó có thể cạnh tranh với DN FDI.

Hôm nay (10/08), giá cà phê tại thị trường Việt Nam và thế giới đều giảm.

Giá cà phê Robusta trên sàn London kỳ hạn 09/16 giảm 6 USD/tấn, hay -0,33% xuống còn 1.819 USD/tấn, các kỳ hạn khác cũng giảm 6 - 7 USD/tấn. Giá cà phê arabica trên sàn New York kỳ hạn 09/16 không thay đổi, vẫn ở mức 141,10 cent/lb, các kỳ hạn khác lại không thay đổi, tăng hoặc giảm nhẹ. Sáng nay, giá cà phê nhân xô tại Tây Nguyên giảm nhẹ 100 ngàn đồng/tấn, xuống còn 37,9 - 38,4 triệu đồng/ tấn.

                                   Giá cà phê Robusta (sàn Liffe - London, Anh)

                                      Giá cà phê Arabica (sàn ICE - New York, Mỹ)

Tăng lương hưu, trợ cấp; tăng mức phạt vi phạm giao thông, viện phí; sửa đổi quy định về xuất khẩu lao động,  xuất cảnh, tự in hóa đơn…là những quy định mới có hiệu lực từ tháng 8/2016.

Tăng mức phạt nhiều vi phạm giao thông

Theo Nghị định 46/2016 của Chính phủ quy định về việc xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt có hiệu lực từ 1/8, mức phạt sẽ tăng đối một số hành vi vi phạm tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông như không tuân thủ đèn tín hiệu giao thông, vượt quá nồng độ cồn, chạy quá tốc tộ, vi phạm trên cao tốc…

Đặc biệt, nghị định bổ sung một số hành vi vi phạm, ngoài phạt tiền còn bị tịch thu phương tiên như: dùng chân để điều khiển xe máy, thả hai tay, lạng lách đánh võng, tụ tập đua xe máy…

Riêng với ôtô, các hành vi tương tự như trên sẽ bị phạt từ 7 - 8 triệu đồng.

Ngoài ra, mức phạt với lỗi vượt đèn vàng, đèn đỏ đều tăng và tương đương nhau. 

Cụ thể, với lỗi không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông (vượt đèn vàng và đèn đỏ) người điều khiển ôtô và các loại xe tương tự bị phạt 1,2 - 2 triệu đồng; người điều khiển môtô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự bị phạt tiền 300.000 - 400.000; người điều khiển, người ngồi trên xe đạp, xe đạp máy, người điều khiển xe thô sơ bị phạt tiền 60.000 - 80.000 đồng.

Viện phí, dịch vụ y tế tăng mạnh

Bắt đầu từ 1/8, viện phí tiếp tục tăng theo lộ trình và bao gồm cả chi phí lương của bác sỹ. Lần tăng viện phí này sẽ áp dụng ở 10 tỉnh, thành phố có số người dân tham gia bảo hiểm y tế cao từ 90 - 95%. Với mức thu mới, giá của 1.900 dịch vụ y tế cũng sẽ tăng mạnh, đặc biệt là các dịch vụ có cơ cấu lớn chi cho nhân lực y tế.

Còn từ nay đến cuối năm, sẽ có 4 đợt điều chỉnh viện phí (tương ứng vào cuối tháng 8, tháng 10, tháng 11 và tháng 12), áp dụng lần lượt ở các tỉnh, thành phố có mức tham gia bảo hiểm y tế tương đối cao. Đến đầu tháng 1/2017, sẽ áp dụng điều chỉnh giá dịch vụ y tế với các tỉnh còn lại.

Trước đó từ ngày 1/3, tất cả 1.400 bệnh viện trên toàn quốc đều thu viện phí theo mức mới gồm phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật, chi phí trực tiếp cho người bệnh, riêng các bệnh viện đã tự chủ hoàn toàn (hầu hết bệnh viện tuyến Trung ương và một số bệnh viện tuyến tỉnh) đã thu viện phí bao gồm cả lương bác sỹ.

Điều chỉnh tăng 8% mức lương hưu

Theo Nghị định 55/2016 của Chính phủ về điều chỉnh mức lương hưu, trợ cấp mất sức lao động, trợ cấp hàng tháng, từ 1/8, một số đối tượng có thời điểm bắt đầu hưởng lương hưu, trợ cấp hàng tháng giai đoạn từ ngày 1/1/2015 đến trước 1/5/2016 sẽ được điều chỉnh tăng 8% mức lương hưu, trợ cấp hàng tháng. 

Cụ thể các đối tượng sau:

- Cán bộ, công chức, công nhân, viên chức và người lao động; quân nhân, công an nhân dân và người làm công tác cơ yếu đang hưởng lương hưu hàng tháng.

- Cán bộ cấp xã đang hưởng lương hưu và trợ cấp hàng tháng.

Thời điểm điều chỉnh tính từ tháng bắt đầu hưởng lương hưu, trợ cấp. Riêng các đối tượng đã được điều chỉnh tăng 8% theo Nghị định 09/2015 thì giữ nguyên mức hưởng.

Siết chặt tuyển dụng

Theo Nghị định 51/2016 của Chính phủ về việc quy định quản lý lao động, tiền lương và tiền thưởng đối với người lao động làm việc trong công ty TNHH Một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, từ 1/8, công ty TNHH Một thành viên Nhà nước phải đảm bảo tổng số lao động theo kế hoạch trong điều kiện sản xuất, kinh doanh bình thường không được vượt quá 5% so với số lao động thực tế đã sử dụng bình quân của năm trước liền kề.

Trường hợp tuyển dụng vượt quá kế hoạch hoặc không đúng kế hoạch dẫn đến người lao động không có việc làm, phải chấm dứt hợp đồng lao động thì tổng giám đốc, giám đốc hoặc chủ tịch công ty, hội đồng thành viên phải chịu trách nhiệm và không được thưởng, không được tăng lương, kéo dài thời gian nâng lương, giảm mức tiền lương. 

Đây cũng là nội dung để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người quản lý.

Hỗ trợ xuất khẩu lao động theo hợp đồng

Thông tư liên tịch 09/2016 của liên Bộ Lao động, Thương bình và Xã hội và Bộ Tài chính đã quy định, người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Nghị định 61/2015 sẽ được hỗ trợ chi phí đi lại, tiền ăn, chi phí làm thủ tục để đi làm việc ở nước ngoài, hỗ trợ giải quyết trong trường hợp người lao động gặp phải các rủi ro khi làm việc ở nước ngoài.

Ngoài ra, người lao động còn được hỗ trợ chi phí đào tạo ngoại ngữ nhưng tối đa là 3 triệu đồng/người/khóa học; hỗ trợ tối đa 750.000 đồng/người chi phí khám sức khỏe theo giá dịch vụ khám, chữa bệnh thực tế của cơ sở y tế được cấp phép theo quy định.

Quy định xử phạt về tự in hóa đơn

Theo quy định mới tại Nghị định 49/2016, mức phạt đối với hành vi đặt in hóa đơn mà không ký hợp đồng bằng văn bản sẽ là 500.000 đồng - 1,5 triệu đồng, mức phạt cũ là 2 - 4 triệu.

Trường hợp tổ chức, doanh nghiệp đặt in hóa đơn khi cơ quan thuế đã có văn bản thông báo tổ chức, doanh nghiệp đó không đủ điều kiện đặt in hóa đơn sẽ bị phạt tiền từ 2 - 4 triệu đồng; đồng thời buộc phải hủy các hóa đơn đã đặt in không đúng quy định.

Cá nhân không thông báo bằng văn bản cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong trường hợp phải thông báo giá; áp dụng mức giá kê khai, đăng ký không đúng thời hạn sẽ bị phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng.

Nhà ở xã hội có diện tích tối thiểu 25m2

Thông tư 20/2016 của Bộ Xây dựng có hiệu lực từ 15/8 tới, hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị định 100/2015 về phát triển và quản lý nhà ở xã hội, mỗi căn hộ, căn nhà xã hội do hộ gia đình, cá nhân đầu tư xây dựng để bán, cho thuê, cho thuê mua phải đảm bảo các tiêu chuẩn: Diện tích căn hộ tối thiểu là 25 m2; diện tích sử dụng phòng ở không được nhỏ hơn 10 m2; 

Chiều rộng thông thủy không dưới 2,4 m, chiều cao thông thủy chỗ thấp nhất không dưới 2,7 m; phòng ở phải có cửa đi, cửa sổ đảm bảo yêu cầu thông gió và ánh sáng tự nhiên; mái nhà không được lợp bằng vật liệu dễ cháy và bảo đảm không bị thấm dột…

Khu đất xây dựng nhà ở xã hội phải phù hợp với quy hoạch xây dựng; không thuộc khu vực có nguy cơ sạt lở đất, lũ quét, ngập úng, bị ô nhiễm bởi chất thải công nghiệp, bãi rác, nghĩa trang; không lấn chiếm đất công và không có tranh chấp về đất đai.

Siết chặt thu đổi ngoại tệ

Theo Thông tư số 11/2016 của Ngân hàng Nhà nước, có hiệu lực từ ngày 13/8 tới, các đại lý đổi ngoại tệ không được bán ngoại tệ tiền mặt cho cá nhân lấy ngoại tệ khác. Đây là một quy định mới thay cho quy định hiện hành khi Ngân hàng Nhà nước chỉ quy định các đại lý đổi ngoại tệ không được bán ngoại tệ tiền mặt cho cá nhân lấy tiền Đồng Việt Nam.

Như vậy, các đại lý này chỉ được hoạt động dưới hình thức dùng tiền Đồng Việt Nam mua ngoại tệ tiền mặt của cá nhân. Riêng đại lý đổi ngoại tệ đặt tại khu cách ly ở cửa khẩu quốc tế được phép bán ngoại tệ tiền mặt thu tiền Đồng Việt Nam cho cá nhân mang hộ chiếu do cơ quan có thẩm quyền ở nước ngoài cấp.

Quy định về lãi vay giữa các tổ chức tín dụng

Có hiệu lực từ ngày 22/8 tới, Thông tư số 18/2016  của Ngân hàng Nhà nước quy định lãi suất cho vay giữa các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được tự thỏa thuận.

Riêng lãi suất đối với dư nợ gốc quá hạn phải đảm bảo tối đa bằng 150% lãi suất cho vay trong hạn; lãi suất áp dụng đối với số tiền lãi vay chậm trả không được quá 10%/năm.

Ngoài ra, Thông tư cũng bổ sung ngân hàng chính sách vào danh mục các đơn vị được mua, bán có kỳ hạn tín phiếu Ngân hàng Nhà nước; trái phiếu Chính phủ; trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh; trái phiếu chính quyền địa phương; giấy tờ có giá do các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành và các loại tín phiếu, kỳ phiếu, trái phiếu do tổ chức khác phát hành.

Do đó, từ ngày 22/8 tới, các đơn vị được mua, bán có kỳ hạn các loại giấy tờ có giá nêu trên bao gồm: ngân hàng thương mại; công ty tài chính; ngân hàng chính sách; ngân hàng hợp tác xã; chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Ngoài ra, một số quy định về phạt người xuất cảnh khai sai số vàng mang theo, bổ sung công việc phải tuân thủ nghiêm ngặt an toàn, vệ sinh lao động; quy định mới về khai thác, sử dụng nước, tăng trợ cấp cho thanh nhiên xung phong, trợ cấp cho người có thành tích trong kháng chiến…cũng sẽ có hiệu lực từ tháng 8/2016.

Bảo Quyên - Vneconomy