MASCOPEX

Thủ hiến Scotland, bà Nicola Sturgeon, ngày 16-10 tuyên bố Scotland (thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland) sẽ tiến hành cuộc trưng cầu dân ý về việc tách khỏi Anh vào năm 2020 nếu Anh ra khỏi Liên minh châu Âu (EU).

Bà Sturgeon nêu rõ quan điểm Scotland là một đối tác bình đẳng trong Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland và Scotland muốn ở lại thị trường chung EU.

Bà Sturgeon đã đưa ra 4 điểm chính để thúc đẩy hoạt động kinh doanh và xuất khẩu của Scotland với EU như thành lập ban điều hành thương mại mới để thu hút kinh nghiệm kinh doanh, xây dựng dự án đặc phái viên thương mại để tuyển dụng những nhà lãnh đạo kinh doanh xuất chúng của Scotland, thành lập tổ hợp thương mại và sáng tạo tại Berlin (Đức) và tăng gấp đôi số lượng nhân viên phát triển của Scotland trên khắp châu Âu.

Ngoài ra, Scotland còn tuyên bố miễn học phí đại học cho các sinh viên đến từ EU học tại Scotland từ năm 2017.

Bà Sturgeon nhấn mạnh để bảo vệ nền kinh tế khỏi những biến động sau Brexit (Anh rời EU), Scotland cần áp dụng cơ chế thương mại mới, mở rộng các kênh phát triển doanh nghiệp, tìm kiếm thị trường mới và đẩy mạnh xuất khẩu. Bà Sturgeon cho rằng cần tạo điều kiện để người dân Scotland có nhiều cơ hội làm việc tại các nước châu Âu khác bởi đây là cách hiệu quả để thúc đẩy kinh tế.

Trong cuộc trưng cầu dân ý vào tháng 6-2016, hơn 60% người dân Scotland đã bỏ phiếu ở lại EU. Do đó, ngay sau cuộc cầu dân ý ở Anh với phần thắng nghiêng về phe Brexit, bà Sturgeon đã nhiều lần tuyên bố Scotland không muốn rời khỏi và quyết tâm ở lại EU. Bà Sturgeon kêu gọi người dân ủng hộ một đất nước Scotland độc lập, theo đuổi mô hình giống các nước châu Âu nhỏ hơn như Na Uy và tự kiểm soát về cả chính trị và kinh tế.

Cách đây 2 năm, Scotland từng tiến hành trưng cầu ý dân về độc lập nhưng đa số cử tri không ủng hộ.

Phúc Minh (TBKTSG Online)

Góp nhặt chia sẻ của một số doanh nhân người nước ngoài về cách làm việc của người Việt.

Nói trước khi làm

Giám đốc một công ty kiểm toán, tư vấn tài chính đa quốc gia kể chuyện hồi ông mới sang Việt Nam làm việc, cấp dưới của ông đề nghị ông phê duyệt việc tổ chức lễ khởi động dự án mà công ty ông tư vấn cho một đối tác Việt Nam. Người đề nghị giải thích đây là theo văn hóa Việt Nam và cũng là để cộng đồng doanh nghiệp biết đến công ty. “Tôi đã vài lần giải thích cho cấp dưới hiểu việc này là không cần thiết”, ông nói.

Ông chia sẻ suy nghĩ: “Tôi thấy người Việt có văn hóa ăn mừng, chào mừng. Mới có kế hoạch thôi là đã tổ chức tiệc, lễ ký kết, mời báo chí... Khi công việc còn chưa thành công cũng đã vội vàng ăn mừng. Tôi nghĩ những thông tin ký kết hợp đồng này, tư vấn dự án kia không có giá trị nhiều vì chẳng ai quan tâm cả. Hãy cứ lẳng lặng bắt đầu công việc. Việc ăn mừng ngay từ đầu sẽ khiến người ta không có nhiều động lực để làm, và khi dự án thất bại thì lại phải ỉm đi và như thế quả là xấu hổ. Hãy để khi thành công rồi thì ăn mừng. Kể cả đã thành công mà không làm chuyện ồn ào ra công chúng thì công chúng cũng sẽ tự biết. Chỉ trừ những dự án nhà nước có ảnh hưởng đến lợi ích cộng đồng thì nên thông tin rộng rãi cho công chúng biết”.

Sợ người lớn tuổi

Tại một hội thảo gần đây về kỹ năng lãnh đạo, một giáo sư người Mỹ từng huấn luyện cho một số công ty tại TPHCM, cho biết điều ông rút ra sau khi làm việc với các doanh nghiệp Việt Nam là đa số người Việt có nhiều ưu điểm, nhưng hầu hết nhân viên lại không dám phản biện sếp, nhất là đối với sếp lớn tuổi hơn.

Ông cho biết tại một công ty hàng tiêu dùng mà ông tham gia đào tạo đội ngũ quản lý trong ba tuần, các nhân viên ít tuổi hơn không dám phản biện, bổ sung ý kiến của sếp họ. “Khi trao đổi riêng với các nhân viên, tôi thật bất ngờ khi họ nói họ biết quan điểm của sếp là chưa đầy đủ nhưng vì đó là sếp nên họ sẽ làm theo. Họ nói văn hóa Việt Nam là sống lâu lên lão làng, ai lớn tuổi và làm việc lâu năm trong công ty thì được nhân viên nể sợ. Người đó mà làm sếp thì lại càng ít người dám cãi lại, đại ý cãi lại sếp thì mình thiệt trước”, ông kể.

Vị giáo sư cho biết ông thấy lo ngại về nếp văn hóa này vì nó sẽ kéo công ty đi xuống. Ông nói: “Văn hóa tôn trọng người lớn tuổi có ở nhiều nơi ở châu Á như Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc chứ không chỉ riêng ở Việt Nam. Nhưng khi làm việc thì mọi ý kiến cần phải được đối xử bình đẳng. Nếu người sếp công ty không phát hiện ra hay không thay đổi điều này thì thật nguy hại”.

Thiếu chia sẻ

Nói về giới lãnh đạo doanh nghiệp, vị giáo sư nhận ra họ thường giữ bí mật của doanh nghiệp, dù vấn đề có khi không phải là vấn đề gì lớn. Họ giữ kín chuyện chỉ trong vài người biết với nhau và giấu nhẹm với số đông cấp dưới. Họ sợ nhân viên biết sẽ bàn tán làm lớn chuyện hoặc không còn trung thành nữa. Nói chung, họ không muốn nói về những khó khăn.

Nhưng trớ trêu thay công chúng thì luôn muốn biết. Ở đây sinh ra mâu thuẫn giữa hai bên: một bên muốn giấu và một bên muốn biết, và làm nảy sinh câu chuyện về cân bằng lợi ích.

“Khi làm sếp, anh chẳng thể chia sẻ hết mọi thứ và làm cho tất cả mọi người đều hài lòng. Nhưng điều mà người lãnh đạo có thể làm được tốt nhất chính là chia sẻ. Có thể khi đó nhân viên không bằng lòng nhưng ít nhất họ hiểu được anh”, vị chuyên gia nói. Nên nhớ, sự thành công của công ty được tạo ra nhờ văn hóa nhiều hơn là từ các chiến lược. Cách mà những người trong công ty đối xử tốt với nhau khi trời yên biển lặng sẽ là giá đỡ cho công ty vào những lúc khó khăn. Có những chuyện một mình người sếp không thể làm được mà cần có sự tương hỗ.

Chuyên gia này cho rằng nền văn hóa hợp tác là điều mà các lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam phải gây dựng cho công ty của mình ngay bây giờ. “Hãy hiểu người trước khi người hiểu ta. Mà để hiểu được người khác thì phải học cách lắng nghe và lặp lại ngôn ngữ của nhân viên thay vì chỉ chăm chăm đòi hỏi họ. Tin tôi đi, khi ta đầu tư vào con người thì kết quả là lâu bền nhất”, ông nói.

Xuề xòa, ném đá

Cũng cho nhận xét về người Việt, giám đốc một ngân hàng toàn cầu đưa ra ba từ: pride, colorful và future. Giải thích ba từ này, ông nói: “Tôi thấy người Việt hết sức tự hào về quốc gia và bản sắc của mình, niềm tự hào được thể hiện trong rất nhiều việc mà người Việt làm. Người Việt cũng rất nhiều màu sắc, điều này tôi rất thích vì tôi đến từ Mexico, một quốc gia cũng rất nhiều màu sắc. Nhiều màu sắc ở đây là cá tính riêng của con người mà người khác chỉ có thể cảm nhận được không phải bằng cái đầu mà bằng con tim, bằng các giác quan. Tôi cũng nhìn thấy một tương lai của người Việt. Cơ cấu dân số Việt Nam hiện là 40% ở độ tuổi 30; 36% ở độ tuổi 50, cho thấy dân số Việt Nam trẻ và vẫn còn trẻ trong vòng vài chục năm tới. Điều này cũng có nghĩa các bạn có một hiện tại năng động, một tương lai xán lạn”.

Tuy nhiên, bên cạnh những nhận xét tích cực, vị giám đốc người Mexico cho biết ông cùng một số người từng bàn luận với nhau về cái gọi là “ném đá”. Ông nói trong cuộc sống luôn có hai kiểu người: người dẫn đầu (leader) và người theo sau (follower). “Tôi luôn muốn nhân viên của mình là những con người tiên phong, tạo ra xu hướng, không bao giờ hài lòng với những thành quả đạt được. Cho nên chúng tôi rất cổ vũ tinh thần tiên phong nhắm tới những sự đột phá mà rất nhiều trong đó mọc lên từ con số 0. Dĩ nhiên điều đó là không dễ dàng. Nhưng ở Việt Nam, mọi người nói với tôi rằng làm người theo sau thì sẽ rất yên tâm, còn làm người đi đầu thì hay bị... ném đá”.

Ông nói tiếp: “Tâm lý đám đông nhiều lúc không mang lại giá trị gì mới. Theo tôi, ta không cần quan tâm những người ném đá, bởi nếu ta chọn hướng đúng thì họ sẽ quay sang bắt chước, còn nếu ta chọn hướng đi sai cũng không sao cả, ta sẽ điều chỉnh lại cho đúng. Cho nên, trong đầu ta nhất thiết phải biết rõ phương hướng sẽ đi đến đâu và nhất quán với điều đó thì ta sẽ vững dạ. Mà thực ra, có người ném đá cũng tốt, vì điều đó cho ta biết ta có gan thay đổi, có gan chèo thuyền đi”.

Một điểm nữa mà vị này muốn góp ý cho cách làm việc của người Việt đó là “người Việt hơi xuề xòa”, dẫn tới hệ quả là công việc chưa chuyên nghiệp. “Tuy nhiên, tôi đã thấy có những việc người Việt làm hết sức chuyên nghiệp nên rõ ràng là họ có thể. Cần phải làm cho sự chuyên nghiệp này được trải rộng chứ không nên cứ mãi chấp nhận một thứ hiệu suất... “được được””, ông nói. 

Hồng Phúc (TBKTSG Online)

Biến đổi khí hậu trên toàn cầu đang dẫn tới một sự thay đổi ngoạn mục trên thị trường cà phê: cà phê arabica đang phải nhường vị trí “thống trị” cho cà phê robusta, và điều đó có ý nghĩa gì với nước ta?

Ba thập niên trước, Costa Rica đưa việc canh tác cà phê rosbusta ra “ngoài vòng pháp luật”, cấm trồng cà phê rosbusta, khuyến khích người dân trồng cà phê arabica - được coi là cao cấp hơn, có giá mắc hơn. Giờ đây, biến đổi khí hậu làm nhiệt độ không khí tăng lên, sâu bệnh nhiều hơn, đe dọa sản lượng cà phê arabica và khiến nước sản xuất cà phê lớn thứ 14 thế giới này phải xét lại chính sách. Dự kiến vào thứ Bảy tới, ngày 15-10, Hội đồng Cà phê quốc gia Costa Rica sẽ họp bất thường để xem có nên bãi bỏ lệnh cấm trồng cà phê robusta có từ năm 1988 hay không.

Sự thay đổi chính sách đối với cây cà phê của Costa Rica cho thấy, biến đổi khí hậu có tác động mạnh mẽ như thế nào đối với cây trồng nói chung, cây cà phê nói riêng.

Cây cà phê arabica (người Việt quen gọi là cà phê chè) được trồng nhiều ở châu Mỹ Latinh, châu Phi và một số nơi ở châu Á, từ lâu đã thống trị ngành cà phê, cung cấp khoảng 60% sản lượng cà phê toàn thế giới. Nhưng đây là giống cà phê rất nhạy cảm với thời tiết, dễ bị sương muối hủy hoại, hạn hán hoặc nhiệt độ cao hơn mức cho phép. Năm 2014 chẳng hạn, một đợt hạn hán tràn qua Brazil, vùng trồng cà phê arabica lớn nhất thế giới, khiến thị trường lo ngại nguồn cung bị thiếu hụt, giá cà phê tăng gấp đôi chỉ trong vòng 4 tháng, lên tới 4.500 đô la Mỹ mỗi tấn.

Cà phê robusta (còn gọi là cà phê vối) trồng nhiều ở Việt Nam, Indonesia và Uganda, có năng suất cao hơn, chi phí đầu tư thấp hơn và chống chọi với thời tiết, dịch bệnh tốt hơn. Trong tiêu thụ cà phê truyền thống, cà phê robusta chỉ được sử dụng để phối trộn hay chế biến cà phê hòa tan, còn arabica giữ vai trò quyết định chất lượng từ mùi vị, đến hương thơm của tách cà phê, vì thế cà phê robusta thường có giá thấp hơn, có khi chỉ bằng một nửa giá cà phê arabica.

Hiện thời ở Guatemala, nhiều nông dân đã trồng cà phê robusta thay vào chỗ những cây cà phê arabica bị nhiễm bệnh roya - bệnh gỉ sét trên cây cà phê; ở Nicaragua, Honduras và El Salvador nông dân trồng cà phê arabica, đặc biệt là ở các vùng có độ cao thấp, đã chuyển sang các loại cây trồng phù hợp với khí hậu ấm hơn như cây ca cao, cà chua và ớt.

Sự chuyển đổi từ cà phê arabica sang cà phê robusta có vẻ như là một xu thế không thể đảo ngược song không phải không gây tranh cãi. Ở Costa Rica, nhiều người lo sợ việc cho phép trồng cà phê robusta sẽ làm phương hại tới thương hiệu cà phê Costa Rica - nổi tiếng là vùng sản xuất cà phê arabica hảo hạng. “Danh tiếng là cái chúng tôi rất quan tâm”, Ronald Peters, Chủ tịch Viện Cà phê (ICAFE) - hiệp hội thương nhân cà phê lớn nhất Costa Rica, nói với hãng tin Reuters. Nhưng ngay đến ICAFE tháng trước cũng phải thừa nhận, không thể tiếp tục đặt cà phê robusta “ngoài vòng pháp luật”. Theo số liệu của tổ chức này, sản lượng cà phê năm nay sẽ ở mức 1,3 triệu bao (1 bao = 60 ký), giảm 7% so với năm ngoái, ảnh hưởng tới cuộc sống của 47.182 nông hộ trồng cà phê có đăng ký.

Do sản lượng arabica bị giảm, thương nhân phải nhập khẩu cà phê robusta để đáp ứng nhu cầu trong nước. Nếu cà phê robusta được phép trồng trở lại, nhập khẩu sẽ giảm. Nhưng để tránh làm hoen ố thương hiệu cà phê arabica thượng hạng của Costa Rica, ICAFE đề nghị cà phê robusta chỉ được canh tác ở những khu vực riêng, biệt lập với cà phê arabica.

Nhu cầu thị trường cũng là yếu tố thúc đẩy sự trỗi dậy của cà phê robusta. Hiện nhu cầu cà phê của tầng lớp trung lưu ở các nước đang phát triển đang đẩy mức tiêu thụ cà phê toàn cầu tăng mạnh, riêng cà phê arabica thì không cung ứng nổi nên thị trường chuyển sang dùng cà phê robusta - giá rẻ hơn, nguồn cung ổn định hơn - để bù đắp. Ngay đến các hãng cà phê danh tiếng như Nestlé cũng đang sử dụng nhiều cà phê robusta được canh tác và chế biến theo kỹ thuật riêng của hãng; loại cà phê hạt rang Nespresso cao cấp chẳng hạn, được chế biến từ hạt cà phê robusta canh tác tại Nam Sudan ở châu Phi.

Một sự thay đổi đáng chú ý nữa là trong khi nhu cầu tiêu thụ cà phê tăng lên không ngừng thì diện tích và sản lượng cà phê lại sụt giảm liên tục. Theo một nghiên cứu đăng trên tập san Climate Change vào năm ngoái, đến năm 2050, diện tích đất phù hợp với cây cà phê trên toàn cầu sẽ giảm đi 50%.

Việt Nam là nước có diện tích trồng cà phê robusta lớn nhất, lượng xuất khẩu cũng hàng đầu. Xu hướng đổi ngôi của cà phê thế giới sẽ đặt ra những thách thức nào, mang lại lợi ích gì là những vấn đề cần được theo dõi, nghiên cứu thấu đáo.

(Theo: Reuters)

Chiều 17/10, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) vừa công bố kết quả cuộc khảo sát toàn diện về nước mắm được thực hiện trên 150 mẫu đóng chai, thuộc 88 nhãn hiệu được mua trực tiếp tại siêu thị, đại lý, chợ, trung tâm thương mại, cửa hàng đặc sản trên 19 tỉnh thành phố cả nước. 

Kết quả cho thấy có tới 125 trong tổng số 150 mẫu nước mắm đóng chai có ít nhất một trong 5 chỉ tiêu của nhóm hoá học được khảo sát không đạt so với tiêu chuẩn hoặc công bố trên nhãn hàng.

Trong đó, 51% mẫu có kết quả chỉ tiêu Nitơ toàn phần nhỏ hơn những gì doanh nghiệp công bố trên nhãn hàng hoá, 20% mẫu không đạt chỉ tiêu Nitơ axit amin, 2% mẫu không đạt chỉ tiêu Nitơ ammoniac.

Đặc biệt, hàm lượng Arsen (thạch tín) ở phần lớn mẫu cao hơn nhiều so với quy định. 67% các mẫu khảo sát tương ứng gần 101 mẫu nước mắm có hàm lượng trên 1,0 mg và thậm chí 5 mg/l trong khi theo quy định, hàm lượng Arsen cho phép có trong sản phẩm nước chấm tối đa là 1,0 mg/l.

Vinastas nhấn mạnh, các mẫu nước mắm có độ đạm càng cao, tỷ lệ các mẫu các hàm lượng arsen càng tăng, cụ thể là 95,65% số mẫu khảo sát có độ đạm từ 40 độ trở lên được đánh giá có hàm lượng thạch tín vượt ngưỡng quy định.

Từ thực tế trên, ông Vũ Văn Diện, Phó chủ tịch Vinastas kiến nghị các cơ quan quản lý cần sớm có quy định cụ thể về bản chất các loại nước mắm đang được sản xuất, lưu thông trên thị trường. 

Mặt khác, cần tăng cường kiểm tra về chất lượng, quy trình sản xuất, nội dung ghi nhãn nước mắm và công bố kết quả kiểm tra, xử lý nhằm đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng.

Ngoài ra, hiệp hội cũng yêu cầu các doanh nghiệp phải minh bạch thông tin cho người tiêu dùng, trung thực với người dùng về nguồn gốc, xuất xứ, dung lượng...

Trước đó, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có văn bản yêu cầu Bộ Y tế, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan khẩn trương kiểm tra về tình trạng nước mắm công nghiệp có nhiều loại hóa chất đang chi phối thị trường. 

Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam tiêu thụ hơn 200 triệu nước mắm, quy mô thị trường năm 2015 đạt khoảng 11.300 tỷ đồng. 

Bạch Dương (Vneconomy)