MASCOPEX

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), với sự điều chỉnh tăng lãi suất mới đây của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), năm 2016, hạt điều Việt Nam sẽ có thêm điều kiện tăng trưởng xuất khẩu vào thị trường này.

Tính tới hết tháng 11, Mỹ nhập khẩu nhân điều từ Việt Nam với số lượng 97,3 nghìn tấn, trị giá 718,6 triệu USD, tăng 32,2% về lượng và tăng 48,15% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung các thị trường trong 11 tháng, Việt Nam đã xuất khẩu được trên 300 nghìn tấn điều nhân các loại, đạt kim ngạch xuất khẩu lên đến 2,18 tỷ USD, tăng 7,3% về lượng và tăng 19,2% về trị giá so với cùng kỳ 2014.

Cũng theo Vinacas, 2015 là năm thứ 10 liên tiếp Việt Nam giữ vị trí hàng đầu thế giới về xuất khẩu nhân điều với kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng điều (bao gồm dầu vỏ hạt điều và các sản phẩm phụ,…) đạt khoảng 2,5 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay. Hiện, hạt điều Việt Nam chiếm trên 50% thị phần giao dịch thương mại điều toàn cầu.

Thanh Nguyễn (Báo Hải Quan)

Việt Nam hiện là quốc gia xuất khẩu cà phê đứng thứ 2 thế giới. Tuy nhiên, quá trình sản xuất cào bằng, các loại cà phê tốt, xấu đều được thu mua ngang giá nên đã dẫn đến tình trạng cà phê kém chất lượng và giảm giá như hiện nay.

Chính vì vậy, việc thúc đẩy sản xuất cà phê hướng đến chất lượng đang được chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các nhà nhập khẩu đề xuất nhiều nhất.

Tái canh để nâng cao chất lượng

Theo ông Lê Văn Đức, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, cả nước có hơn 650.000ha cà phê, tập trrung chủ yếu ở các tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông, Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, Bình Phước…; trong đó, diện tích cần phải tái canh và ghép cải tạo để nâng cao chất lượng cà phê là 200.000 ha.

Cho đến cuối tháng 12/2015, các tỉnh Tây Nguyên và Bình Phước đã tái canh, ghép cải tạo được hơn 61.000ha. Tỉnh Lâm Đồng thực hiện hơn 22.000ha, Đắk Lắk hơn 15.000ha, Đắk Nông hơn 6.000ha, riêng Tổng công ty cà phê Việt Nam thực hiện hơn 11.000ha.

Tái canh và ghép cải tạo vườn cà phê là vấn đề lớn đối với cả nông dân lẫn doanh nghiệp. Nó đòi hỏi phải đầu tư kỹ thuật, vốn lớn nhưng rủi ro cao. Thế nhưng, trước thực tế nhiều vườn cà phê già hiện nay bắt buộc phải thực hiện bước này mới có thể cung cấp nguồn nguyên liệu chất lượng cho doanh nghiệp xuất khẩu cà phê.

Để khâu tái canh và ghép cải tạo các vườn cà phê tốt hơn, các hộ nông dân và doanh nghiệp trồng cà phê phải nắm vững thông tin các loại giống cà phê cao sản. Riêng với các hộ nông dân, ngành nông nghiệp địa phương phải hướng dẫn họ kỹ thuật cũng như cách thức vay vốn để tái canh và đầu tư. 

Trong thời gian qua, Hiệp hội cà phê cacao Việt Nam đã hỗ trợ gần 20 tấn hạt giống và hơn 560.000 cây cà phê vối lai cao sản TRS1 cho hàng ngàn hộ nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã của 5 tỉnh Tây Nguyên. Riêng Công ty Nestle Việt Nam cho đến cuối năm 2015 cũng đã hỗ trợ 11 triệu cây cà phê giống cho các hộ nông dân khu vực Tây Nguyên - ông Nguyễn Nam Hải, Phó chủ tịch Hiệp hội cà phê Cacao Việt Nam cho biết.

Ngân hàng Thế giới (World bank) cũng có dự án hỗ trợ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam. 

Theo ông Chris Jackson, chuyên gia chính về phát triển nông thôn của Ngân hàng Thế giới, kinh phí của dự án này sẽ giúp cải thiện canh tác và tập quán canh tác, thúc đẩy kế hoạch tái cơ cấu nông nghiệp là 238 triệu USD. Dự án tập trung vào phát triển cây lúa và cây cà phê. Một phần kinh phí sẽ hỗ trợ cho 62.000 hộ trồng cà phê tại 12 huyện sản xuất cà phê lớn nhất của 5 tỉnh Tây Nguyên.

Theo ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, tái canh cà phê sẽ giúp Việt Nam đẩy mạnh chất lượng cà phê hơn nữa, theo kịp với tốc độ tái canh của các quốc gia xuất khẩu cạnh tranh với cà phê Việt Nam hiện nay. Để việc tái canh thuận lợi hơn, phía ban điều phối cũng phối hợp với Tổ chức cà phê thế giới (ICO) để học hỏi kỹ thuật tái canh, phổ biến cho các hộ nông dân sản xuất cà phê.

Phân loại cà phê ngay từ đầu

Bên cạnh việc tái canh cây cà phê để nâng cao năng suất và chất lượng thì các khâu khác trong chuỗi sản xuất cà phê cũng cần được đầu tư. 

Theo ông Lê Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI), thương lái và doanh nghiệp phải thay đổi phương thức thương mại để thúc đẩy nhà nông hướng tới thu hoạch cà phê theo đúng chất lượng mà doanh nghiệp yêu cầu. 

Hiện nay hầu hết các doanh nghiệp thu mua cào bằng các loại cà phê, làm cho nông dân chỉ chú trọng đến lợi nhuận, mà không quan tâm đến chất lượng cà phê. Cụ thể, với cà phê chín, nông dân chỉ có thể thu hoạch bằng một nửa cà phê xanh, non, thì nhà thu mua phải mua với giá gấp đôi.

Còn cà phê xanh, non, nông dân lại thu hoạch gấp đôi cà phê chín. Nếu bán ngang giá nhau thì không ai chọn cách chờ trái chín mới thu hoạch.

Mặt khác, trong chế biến cà phê, phần thất thoát nằm ở khâu mua, bán không cân đối. Vì vậy, các nhà xuất khẩu phối hợp lại để xây dựng nhà máy chế biến và phân loại các hạt nguyên chất lượng cung cấp cho xuất khấu, với hạt đen, nâu, hạt sâu hoặc hạt vỡ để làm mặt hàng giá trị gia tăng, cung cấp cho thị trường nội địa, xóa lỗ thủng mặt hàng giá trị gia tăng ở thị trường nội địa.

Ngành cà phê cũng chỉ có thông số hạt vỡ hiện nay là 5%, vì vậy cũng cần có quy chuẩn phân loại hạt tốt, hạt xấu. Khi phân loại được chất lượng hạt cà phê và có quy chuẩn cụ thể thì ngành cà phê cũng sẽ khắc phục dần tình trạng cà phê bột tràn lan không có quy chuẩn hoặc quy chuẩn pha trộn các loại đậu nành, bắp (ngô) rang và các loại hóa chất cung cấp tại thị trường nội địa, ông Nguyễn Úc, Chủ tịch Hợp tác xã nông nghiệp Thịnh Phú, Đắk Lắk chia sẻ.

Bên cạnh đó, khi phân loại chất lượng tốt hơn thì ngành cà phê Việt Nam sẽ tạo uy tín hơn nữa với thị trường và các doanh nghiệp nhập khẩu. Với các thị trường tiêu thụ cà phê lớn của Việt Nam như Đức, Mỹ, Italy, Tây Ban Nha, Bỉ, cà phê nguyên chất, không có sự pha trộn mới là cà phê chất lượng. 

Vì vậy, các hộ nông dân tự phân loại chất lượng hạt ngay từ đầu sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho phía doanh nghiệp, vừa tiết kiệm kinh phí kiểm tra, thử nghiệm, vừa tiết kiệm thời gian mà lợi nhuận nông dân thu được cũng sẽ cao hơn, ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Intimex cho biết.

Hồng Nhung (TTXVN / Vietnam+)

Tây Nguyên đang đối mặt với tình trạng khô hạn khốc liệt, thiếu nước sản xuất ngày càng trầm trọng khiến năng suất cây trồng giảm sút.

Tây Nguyên là một trong những vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước, với nhiều loại nông sản hàng hóa có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, vùng đất ba-zan màu mỡ này đang đối mặt với tình trạng khô hạn khốc liệt, thiếu nước sản xuất ngày càng trầm trọng. Bên cạnh sự tác động của biến đổi khí hậu thì nguyên nhân chính là do con người. Thủy lợi đối với Tây Nguyên đang là một vấn đề vừa cấp bách vừa mang tầm chiến lược lâu dài.

Thời điểm này, người trồng cà phê ở Tây Nguyên vừa thu hoạch vừa tất bật lo nước tưới cho mùa khô. Ông Lê Quang ở thôn 23, xã Ea Ninh, huyện Chư Kuin, tỉnh Đắk Lắk có 0,5 ha cà phê trồng xen hồ tiêu. Mặc dù đã nỗ lực tìm nguồn nước tưới cứu cây trồng, nhưng năng suất cà phê và hồ tiêu đều giảm sút.

Ở vùng trọng điểm trồng cà phê của tỉnh Đắk Lắk, ông Nguyễn Anh Hào - Chủ nhiệm Hợp tác xã Nông nghiệp Công Bằng, thuộc xã Cư Dlêi M’nông, huyện Chư M’gar cũng chung nỗi lo thiếu nước tưới, dù mùa khô chỉ mới bắt đầu.

“Cà phê thì phải tưới nước mùa khô, có những vùng thiếu nước trầm trọng. Theo dự báo, tới đây sẽ là năm hạn hán, nỗi lo của bà con thiếu nước. Những năm trước thì bà con tưới suối, tưới hồ, nhưng hiện nay diện tích rất lớn, kể cả trên đồi cao, lượng nước rất thiếu. Bà con đào giếng để tưới, nhưng dần dần giếng cạn, bà con khoan sâu xuống 70 - 80 m, chắc chắn những năm tiếp theo nguồn nước sẽ thiếu,” ông Hào nói.

                                                   Hồ Đắc Yên - Kon Tum cũng trơ đáy

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, năm nay có hơn 80.000 ha cây trồng các loại bị hạn, trong đó gần 15 nghìn ha mất trắng, thiệt hại khoảng 2.100 tỷ đồng, hàng chục nghìn hec-ta cà phê và hồ tiêu bị ảnh hưởng lâu dài. Là vùng trồng cây công nghiệp chủ lực có giá trị kinh tế cao như cà phê và hồ tiêu, tỉnh Gia Lai cũng bị thiệt hại nặng nề do hạn hán. Không chỉ nông dân gặp khó khăn, mà ngay cả doanh nghiệp có điều kiện chủ động hồ đập như Công ty TNHH MTV Cà phê Ia Grai cũng điêu đứng vì nắng hạn.

Ông Nguyễn Đại Ngọc, Giám đốc Công ty này cho biết: “Tôi công tác tại Tây Nguyên 35 năm rồi và lịch sử chưa có năm nào hạn hán khốc liệt như năm nay. Chúng tôi có 11 cái hồ thì hiện nay đều tình trạng trơ đáy. Đây là chứng minh nhất cho biến đổi khí hậu, khi mà nhiệt độ tăng lên, còn lượng mưa giảm dần đi so với các năm trước đây”.

Còn ông Hoàng Phước Bính, gần 30 năm gắn bó với thủ phủ hồ tiêu Chư Sê, tỉnh Gia Lai chia sẻ: “Vụ mùa 2014-2015, do yếu tố khách quan là thời tiết, khí hậu bất thường nên năng suất giảm. Chúng tôi theo dõi cây hồ tiêu đã gần 30 năm, nhưng năm nay là năm năng suất thấp nhất trong mấy chục năm qua. Trung bình năng suất giảm đến 30-40%, có nhiều vườn tiêu giảm đến 60-70%.”

Không chỉ hạn hán mùa khô, mà vài năm nay, Tây Nguyên còn thiếu nước cả giữa mùa mưa. Tháng 6 năm nay là vào mùa mưa, nhưng công trình đại thủy nông Ayun Hạ - hồ thủy lợi lớn nhất Tây Nguyên (có dung tích 253 triệu mét khối) cạn đến mực nước chết, khiến hàng chục nghìn ha lúa nước, mía, sắn và hoa màu ở khu vực Đông Nam Gia Lai bị ảnh hưởng, tổng thiệt hại hơn 150 tỷ đồng.

Ở cực Nam Tây Nguyên, hai huyện Cát Tiên và Đạ Tẻ là vựa lúa của tỉnh Lâm Đồng, trước đây là rốn lũ, hàng năm được bù đắp phù sa màu mỡ, nhưng năm nay khô khát vì nước sông Đồng Nai giảm sâu, các trạm bơm công suất lớn cũng trơ vòi. Mực nước ở hầu hết các hồ chứa trên địa bàn đều tụt giảm từ một đến vài mét.

                                      Nông dân Tây Nguyên nỗ lực tìm nguồn nước tưới cho cà phê.

Tình hình ở 2 tỉnh Đắk Nông và Kon Tum cũng tương tự. Riêng Đắk Nông có hơn 500 ha lúa thiếu nước, khoảng 21.000 ha cà phê và hồ tiêu bị ảnh hưởng. Vụ hè thu vừa rồi, gia đình bà Phạm Thị Huê ở xã Quảng Phú, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông trồng 1 hec-ta ngô nhưng không có thu hoạch vì nắng hạn. Mùa khô tới, chị lại lo 1 hacà phê và 6 sào ruộng không có nước tưới, có khi phải bỏ cà phê.

Theo dự báo, thời gian tới Tây Nguyên tiếp tục đối mặt với tình hình khô hạn gay gắt. Lượng mưa sẽ thấp hơn so với trung bình nhiều năm từ 20 - 40%, vì vậy dòng chảy trên các sông suối sẽ thiếu hụt tương ứng.

Ông Y Đhăm Ênhuôn - Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, tỉnh này dự kiến cắt giảm hơn 5.000 ha lúa và cây trồng ngắn ngày, hơn 10.000 ha phải chống hạn cuối vụ. Nhưng đối với khoảng 250.000 ha cà phê và hồ tiêu thì không có giải pháp nào khả thi.

Thiệt hại do khô hạn ở Tây Nguyên không thể tính hết bằng tiền, bởi không chỉ là mất mát trước mắt mà còn khó khắc phục, đối phó về lâu dài. Cùng với hệ thống sông lớn, trải dài và rộng khắp, Tây Nguyên còn nổi tiếng bởi đại ngàn rừng xanh, thác hồ hùng vĩ, lại được Nhà nước đầu tư hàng nghìn công trình thủy lợi, nhưng vì sao vùng đất ba-zan màu mỡ này phải đối mặt với khô khát quay quắt?./.

(Nông Nghiệp ngày nay)

Thị trường tiền tệ đang trong những ngày căng thẳng cuối năm khi lãi suất liên ngân hàng tăng lên đỉnh cao nhất trong năm, tỷ giá áp sát mức trần và cơ quan quản lý đã phải bơm một lượng tiền đồng lớn ra thị trường.

Thị trường tiền tệ tuần này bước vào trạng thái căng kéo sau một thời gian dài bình lặng gần như suốt năm qua.

Lãi suất liên ngân hàng lên cao nhất trong năm

Thanh khoản trong hệ thống ngân hàng thắt chặt hơn khi nhu cầu thanh toán gia tăng vào cuối năm, thể hiện ở việc lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm đến một tuần đã và tiếp tục đà tăng từ đầu tháng Giáng sinh.

Ngày hôm qua 22-12 mức lãi suất này xoay quanh ngưỡng 5%/năm, trong khi các kỳ hạn 1 tuần, 2 tuần đến 1 tháng cũng tăng khoảng 0,05 điểm phần trăm từ tuần trước, đồng loạt nhảy lên mức xấp xỉ 5%/năm. Đây là mặt bằng lãi suất cao nhất trong năm trên thị trường liên ngân hàng.

Vì các ngân hàng đều có tâm lý thủ thế thanh khoản cuối năm, thứ nhất để tất toán số liệu, thứ hai để đáp ứng nhu cầu tiền thanh toán cho người dân và doanh nghiệp, thứ ba “phòng thủ” cho tỷ giá đang căng kéo trên thị trường ngoại hối, nguồn vốn được chào trên thị trường liên ngân hàng đã và đang có xu hướng co hẹp. Các ngân hàng dự báo lãi suất liên ngân hàng trong một vài tuần tới sẽ tiếp tục giữ ở mức cao (trên 5%) cho tất cả các kỳ hạn. 

Tỷ giá chạm trần và lượng cung tiền tăng mạnh

Tỷ giá đồng Việt Nam/đô la Mỹ ở các ngân hàng thương mại đã áp sát mức trần được phép của cơ quan quản lý; còn trên thị trường tự do ở TPHCM ngày hôm qua 22-12 giá đô la Mỹ lên tới 2.880 VND/1 đô la, cao nhất từ đầu năm và cao nhất trong 3 tuần gần đây. Tỷ giá mua vào-bán ra tại các ngân hàng thương mại không còn chênh  lệch và đều niêm yết ở mức giá  trần cho  thấy mức độ căng kéo của thị trường ngoại hối.

Tuần trước, trên thị trường mở (OMO), Ngân hàng Nhà nước tiếp tục bơm mới tiền đồng kỳ hạn 14 ngày với lượng tương đối lớn là 12.439 tỉ đồng. Có 7.232 tỉ đồng đáo hạn trong tuần, do vậy lượng vốn bơm ròng trong tuần là 5.207 tỉ đồng, theo Công ty cổ phần chứng khoán Bảo Việt. Đây là tuần thứ tư liên tiếp cơ quan điều hành cung tiền có hoạt động bơm ròng qua kênh OMO và lượng vốn bơm mới khá lớn so với các tuần trong năm.

Chỉ trong nửa đầu tháng 12 Ngân hàng Nhà nước đã bơm một lượng tiền lớn khoảng 74 nghìn tỉ đồng ra thị trường. Cơ quan này đã bơm ròng 34 nghìn tỉ đồng thông qua nghiệp vụ mua kỳ hạn trong nửa đầu tháng 12. Trong khi đó, có xấp xỉ 40 nghỉn tỉ đồng tín phiếu Ngân hàng Nhà nước đáo hạn trong vòng 4 tuần qua và không có tín phiếu phát hành mới, nghĩa là một lượng tiền tương đương được bơm vào thị trường, theo báo cáo của VCSC (Công ty cổ phần chứng khoán Bản Việt).

Các yếu tố cộng hưởng khác đang gây áp lực lên thị trường tiền tệ không bất ngờ và không nằm ngoài dự đoán của giới kinh doanh tiền tệ, đó là đồng đô la Mỹ mạnh lên trên thị trường thế giới, nhu cầu ngoại tệ cao vào thời điểm cuối năm của người dân, doanh nghiệp và các nhà băng, diễn biến yếu đi nhanh chóng của đồng nhân dân tệ (đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam) và đặc biệt do tín dụng của các ngân hàng từ đầu năm tới nay đã đổ ra thị trường với tỷ lệ tăng rất cao so với các năm gần đây… Điều này ngày càng gia tăng áp lực lên thị trường và chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

Trong khi sự gia tăng lãi suất của Mỹ khiến các thị trường châu Á điều chỉnh lãi suất cơ bản theo hướng đồng thuận thì Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tuần qua đã cắt giảm lãi suất huy động ngoại tệ từ 0,25% về 0% với cá nhân tại các ngân hàng dù trước đó lãi suất này đã về 0% với doanh nghiệp (kể từ ngày 28 tháng 9).

(Vneconomy)