MASCOPEX

Giá bán giảm đã khiến kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông, lâm và thủy sản cả nước trong năm 2015 chỉ đạt 30,14 tỉ đô la Mỹ, giảm nhẹ 0,8% so với năm ngoái, theo báo cáo được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công bố chiều 25-12.

Cũng theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, giá trị xuất khẩu nhóm các mặt hàng chính, gồm gạo, cà phê, cao su, chè, tiêu, điều, thủy sản, gỗ và sản phẩm gỗ trong năm 2015 ước đạt 13,95 tỉ đô la Mỹ, giảm 2,6% so với năm 2014.

Đánh giá của một số cơ quan lẫn các nhà chuyên môn cho biết giá bán sụt giảm là nguyên nhân chính khiến kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông, lâm và thủy sản giảm so với năm ngoái.

Cụ thể, báo cáo của Bộ Nông và Phát triển nông thôn, cho thấy kim ngạch xuất khẩu gạo cả nước năm 2015ước đạt 6,7 triệu tấn với trị giá xuất khẩu đạt 2,85 tỉ đô la Mỹ, tăng 5,8% về khối lượng, nhưng giá trị lại giảm 2,9% so với năm 2014.

Khối lượng xuất khẩu tăng, nhưng kim ngạch thu về giảm, điều này cho thấy giá bán gạo trong năm 2015 giảm hơn so với năm ngoái 2014.

Thực tế, báo cáo của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), cho thấy bình quân giá xuất khẩu gạo của doanh nghiệp hội viên đơn vị này trong 11 tháng đầu năm 2015 giảm 30,74 đô la Mỹ/tấn so với 11 tháng đầu năm 2014. Giá bán sụt giảm đã khiến doanh nghiệp hội viên của VFA hụt thu một khoản ngoại tệ khá lớn, lên đến gần 180 triệu đô la Mỹ.

Tuy nhiên, trao đổi với Thời báo Kinh tế Online, ông Nguyễn Đình Bích, chuyên gia phân tích thị trường lúa gạo Việt Nam, cho biết giá gạo giảm là xu hướng chung của thế giới, chứ không chỉ riêng của Việt Nam. “Tất cả các thứ đều giảm, giá dầu thế giới giảm mạnh, giá các loại hàng phi lương thực giảm mạnh, cho nên giá lương thực cũng giảm theo”, ông giải thích.

Tình trạng giá bán giảm cũng diễn ra đối với mặt hàng cà phê và cao su khi khối lượng xuất khẩu cà phê năm 2015 chỉ giảm 24,6%, nhưng kim ngạch giảm đến 28,1% so với năm 2014; cao su có khối lượng xuất khẩu tăng 6,1%, nhưng kim ngạch giảm đến 14,4% so với năm 2014.

Đáng chú ý nhất là đối với mặt hàng thủy sản, báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho thấy kim ngạch xuất khẩu năm 2015 của mặt hàng này ước đạt 6,53 tỉ đô la Mỹ, giảm 16,5% so với năm 2014.

Trong khi đó, dù dự báo kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2015 của cả nước có cao hơn mức công bố của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khoảng 400 triệu đô la Mỹ, nhưng ông Nguyễn Việt Thắng, Chủ tịch Hội nghề cá Việt Nam, cho biết kim ngạch xuất khẩu năm 2015 giảm đến khoảng 1 tỉ đô la Mỹ so với năm 2014.

Tuy nhiên, trong năm 2015, cũng có một số mặt hàng vẫn duy trì được giá bán cao hơn so với năm 2014. Cụ thể, báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cho thấy khối lượng xuất khẩu hạt điều năm 2015 ước đạt 328.000 tấn, trị giá đạt 2,4 tỉ đô la Mỹ, chỉ tăng 8,3% về khối lượng, nhưng tăng đến 20,2% về giá trị so với năm 2014. “Giá hạt điều xuất khẩu bình quân 11 tháng đầu năm 2015 đạt 7.291 đô la Mỹ/tấn, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm 2014”, báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết.

Tương tự, khối lượng xuất khẩu tiêu năm 2015 ước đạt 135.000 tấn với giá trị đạt 1,26 tỉ đô la Mỹ, giảm 13% về khối lượng, nhưng tăng 5% về giá trị so với năm 2014.

Giá tiêu xuất khẩu bình quân 11 tháng đầu năm 2015 đạt 9.335 đô la Mỹ/tấn, tăng 21,5% so với cùng kỳ năm 2014, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết.

Giá xuất khẩu hạt điều và tiêu dù tăng cao, nhưng vẫn không “cứu” được giá bán sụt của một số mặt hàng như gạo, thủy sản, cà phê, cao su.., cho nên kim ngạch xuất khẩu chung của nhóm hàng này trong năm 2015 giảm nhẹ 0,8% so với năm 2014.

Trung Chánh (thesaigontimes.vn)

Năm 2015, trong bối cảnh hầu hết các mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam đều giảm kim ngạch xuất khẩu thì ngành Điều vẫn tiếp tục có sự tăng trưởng cao.

Theo dự báo của Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), năm 2015, xuất khẩu điều có thể đạt hơn 300.000 tấn với trị giá 2,25 tỷ USD, vượt xa con số 2 tỷ USD năm 2014.

Xuất khẩu tăng mạnh theo từng năm

Ông Nguyễn Đức Thanh - Chủ tịch Vinacas - chia sẻ, năm 2011 được xem là năm khó khăn nhất trong lịch sử ngành Điều, khi kim ngạch xuất khẩu liên tục sụt giảm, mất dần lợi thế trên thị trường thế giới. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, mặt hàng điều đã có nhiều cú “lội ngược dòng” ngoạn mục, tăng trưởng khả quan.

11 tháng năm 2015, Việt Nam đã xuất khẩu được trên 300 ngàn tấn điều nhân các loại, đạt kim ngạch xuất khẩu lên đến 2,18 tỷ USD, tăng 7,3% về lượng và tăng 19,2% về trị giá so với cùng kỳ năm 2014.

Nhiều chuyên gia dự báo rằng, năm 2015 ngành Điều Việt Nam có thể đạt kỷ lục mới về xuất khẩu 320 ngàn tấnnhân điều, kim ngạch xuất khẩu đạt 2,5 tỷ USD, vượt trội so với năm 2014 (đạt 302,531 tấn nhân điều, trị giá xấp xỉ 2 tỷ USD).

Với kết quả này, ông Nguyễn Đức Thanh khẳng định, năm 2015, ngành Điều Việt Nam sẽ đánh dấu mốc chiếm 50% tổng giá trị nhân điều xuất khẩu của toàn cầu. Nhân điều là mặt hàng nông sản xuất khẩu đứng thứ 3 của Việt Nam, sau cà phê và gạo, chiếm 8% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành Nông nghiệp. Đây cũng là năm thứ 10 liên tiếp ngành Điều Việt Nam giữ vị trí hàng đầu thế giới về xuất khẩu nhân điều.

Sau 27 năm tham gia xuất khẩu (1988- 2015), ngành Điều Việt Nam đã khẳng định được vị thế, chiếm lĩnh thị trường thế giới. Theo tính toán của các chuyên gia, nhu cầu tiêu dùng hạt điều đang gia tăng khoảng 10%/nămtrên toàn cầu. Trong khi khả năng tăng diện tích cũng như sản lượng của hạt điều chỉ ở mức 5%, thấp hơn nhiều so với sự gia tăng về nhu cầu tiêu dùng, do đó dư địa của thị trường thế giới vẫn còn khá lớn.

Nếu như nhiều mặt hàng nông sản chủ lực khác của Việt Nam đang phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc hay một vài thị trường lớn, thì đầu ra của hạt điều không phụ thuộc vào một thị trường nào. “Hạt điều Việt Nam đã xuất khẩu tới 50 thị trường tại khắp các châu lục, không phải ngẫu nhiên mà ngành Điều Việt Nam được đánh giá là “ông trùm” của thế giới”- ông Thanh nhấn mạnh!

Tương lai vẫn chưa có đối thủ

Ông Lê Văn Tài- Giám đốc sản xuất Công ty TNHH OLAM Việt Nam (chi nhánh Quy Nhơn) chuyên xuất khẩu điều - cũng khẳng định, nhìn về tương lai, dường như Việt Nam sẽ ít có đối thủ cạnh tranh. So với các nước châu Phi, hạt điều Việt Nam có chất lượng tốt hơn hẳn.

Mặt khác, Việt Nam đã hình thành được một ngành công nghiệp chế biến điều mà chủ yếu bằng máy móc công nghệ trong nước, giúp giảm được khá nhiều nhân công, giảm mạnh chi phí sản xuất, tỷ lệ nhân thu hồi cao, tạo ra các sản phẩm có chất lượng tốt.

Hiện, Trung Quốc đang đầu tư mạnh vào lĩnh vực chế biến điều và mong muốn trở thành quốc gia mạnh về xuất khẩu nhân điều. Nhưng nếu Trung Quốc phải nhập khẩu hoàn toàn hạt điều thô, thì Việt Nam có lợi thế hơn hẳn là có vùng nguyên liệu, đáp ứng được gần một nửa công suất chế biến. Do đó Trung Quốc vẫn phải phụ thuộc vào nguồn nhân điều xuất khẩu, trong đó có nguồn cung quan trọng là Việt Nam.

Theo Vinacas, mặc dù đạt được những bước tiến đáng kể trên thị trường điều quốc tế nhưng ngành Điều Việt Nam vẫn phải đối mặt với những thách thức lớn do phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu. Hiện nay, Việt Nam chế biến khoảng 1,3 triệu tấn hạt điều/năm. Tuy nhiên trong nước chỉ cung cấp được 500.000 tấn, số còn lại phải nhập chủ yếu từ châu Phi và Campuchia.

Trong bối cảnh đó, việc đẩy mạnh tăng sản lượng điều trong nước là nhiệm vụ hết sức cấp thiết của năm 2016. Theo ông Nguyễn Văn Hòa- Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn- NN&PTNT), hiện Việt Nam có hơn 300.000 ha điều, tập trung tại các tỉnh Bình Phước, Bà Rịa- Vũng Tàu, Đồng Nai, Bình Thuận, Phú Yên, Bình Định, Đăk Lăk… Để đảm bảo cho ngành Điều phát triển bền vững, Chương trình thâm canh ghép cải tạo vườn điều do Vinacas khởi xướng và Bộ NN&PTNT quyết liệt chỉ đạo thực hiện rộng khắp đã và đang tạo bước tiến dài trong việc nâng cao năng suất, chất lượng hạt điều.

Đến thời điểm này, Vinacas đã triển khai tổng cộng 190 điểm trình diễn thuộc mô hình ghép cải tạo vườn điều. Các điểm trình diễn đều nâng cao năng suất thu hoạch điều lên 20-30% so với những năm trước. Dù vẫn duy trì ở mức 300.000ha, nhưng với Chương trình cải tạo vườn điều sẽ đưa sản lượng thu hoạch lên 450.000 tấn vào năm 2020.

Theo Vinacas, Hoa Kỳ, Trung Quốc và Hà Lan vẫn là 3 thị trường nhập khẩu điều lớn nhất của Việt Nam chiếm lần lượt 35,39%, 13,38% và 12,85% tổng giá trị xuất khẩu. Các thị trường có giá trị tăng mạnh là Đức (63,18%), Thái Lan (40,12%), Anh (37,82%), Hà Lan (37,59%), và Hoa Kỳ (28,92%).

Việt Anh (Báo Công Thương)

Theo lộ trình điều hành chính sách của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thì người dân, doanh nghiệp tới đây gửi ngoại tệ sẽ phải trả phí và thậm chí gửi ngoại tệ phải rút ra bằng tiền đồng.

Đó là thông điệp được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình trả lời phỏng vấn báo Tuổi Trẻ sáng nay 28-12. Bài phỏng vấn có ba điểm quan trọng.

Thứ nhất, trong tương lai người gửi ngoại tệ vào ngân hàng có thể phải rút ra bằng tiền đồng. “Định hướng nhất quán của NHNN là chuyển từ quan hệ vay và gửi ngoại tệ sang quan hệ mua - bán… Chúng ta tôn trọng quyền nắm giữ ngoại tệ của người dân, doanh nghiệp, nhưng trên lãnh thổ Việt Nam phải sử dụng VND. Bạn có nguồn thu ngoại tệ hợp pháp, nhưng nếu tiêu xài phải rút ra bằng đồng VND. Đó là lộ trình cuối cùng phải tiến tới”, ông Bình nói.

Thứ hai, ông cho biết trước mắt người dân vẫn có quyền rút ngoại tệ, nhưng NHNN không khuyến khích việc này. Tới đây, không loại trừ khả năng NHNN áp dụng mức lãi suất âm, nghĩa là người gửi ngoại tệ sẽ phải trả phí.

Thứ ba, NHNN sẽ điều hành tỷ giá (VND/USD) bằng tỉ giá trung tâm. Tỷ giá trung tâm sẽ thay đổi thường xuyên, thậm chí hằng ngày, hôm nay NHNN có thể công bố tỉ giá này và ngày mai công bố tỉ giá khác. Khi đó, ai có nhu cầu thật mới mua, còn nếu đầu cơ thì nguy cơ thua lỗ, rủi ro rất lớn.

"Cộng với giải pháp về lãi suất như tôi nói ở trên thì những ai giữ đô la Mỹ sẽ không yên vì không biết như thế nào, có thể lỗ vì lãi suất và cũng có thể lỗ tỉ giá trong ngày. Với biện pháp này, NHNN tốn ít ngoại tệ hơn rất nhiều so với hiện nay”, ông Bình giải thích thêm.

Trao đổi với TBKTSG Online, tổng giám đốc một ngân hàng thương mại cho rằng, tỷ giá trung tâm theo ông hình dung có thể tương tự như chính sách tỷ giá mà NHNN từng áp dụng trong quá khứ, tức là bằng bình quân tỷ giá của các ngân hàng quốc doanh vào cuối ngày hôm trước cộng thêm với một biên độ nhất định.

Đây là một hình thức tự do hơn của tỷ giá so với hiện nay nhưng không hoàn toàn thị trường bởi thứ nhất các ngân hàng quốc doanh về bản chất là ngân hàng của nhà nước, thứ hai thị trường tiền tệ Việt Nam chưa đủ các yếu tố và điều kiện để có đủ các đặc tính của nền kinh tế thị trường.

Hồng Phúc (TBKTSG Online)

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), với sự điều chỉnh tăng lãi suất mới đây của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), năm 2016, hạt điều Việt Nam sẽ có thêm điều kiện tăng trưởng xuất khẩu vào thị trường này.

Tính tới hết tháng 11, Mỹ nhập khẩu nhân điều từ Việt Nam với số lượng 97,3 nghìn tấn, trị giá 718,6 triệu USD, tăng 32,2% về lượng và tăng 48,15% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung các thị trường trong 11 tháng, Việt Nam đã xuất khẩu được trên 300 nghìn tấn điều nhân các loại, đạt kim ngạch xuất khẩu lên đến 2,18 tỷ USD, tăng 7,3% về lượng và tăng 19,2% về trị giá so với cùng kỳ 2014.

Cũng theo Vinacas, 2015 là năm thứ 10 liên tiếp Việt Nam giữ vị trí hàng đầu thế giới về xuất khẩu nhân điều với kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng điều (bao gồm dầu vỏ hạt điều và các sản phẩm phụ,…) đạt khoảng 2,5 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay. Hiện, hạt điều Việt Nam chiếm trên 50% thị phần giao dịch thương mại điều toàn cầu.

Thanh Nguyễn (Báo Hải Quan)